Khiếu nại & Hỗ trợ
Chính sách & Quyền riêng tư
Ngôn ngữ
Quay lại
2 giờ trướcSang Nhật làm việc, năm nào nhiều người trong chúng ta cũng đi 健康診断 ở công ty, nhận tờ kết quả toàn chữ A là thấy yên tâm. Nhưng nếu hỏi “Bạn đã từng xét nghiệm viêm gan B chưa?”, không ít người sẽ phải nghĩ một lúc rồi lắc đầu.
Trong khi đó, viêm gan B lại rất phổ biến ở Việt Nam. Có người mang virus từ nhỏ, vẫn đi làm, tăng ca bình thường suốt nhiều năm, đến khi thấy mệt đi khám thì gan đã bị tổn thương.
Bài viết này dành cho những ai đang băn khoăn: có nên đi xét nghiệm không, làm ở đâu cho đỡ tốn tiền, lỡ công ty biết thì sao, và nếu kết quả dương tính thì làm gì tiếp theo.
Viêm gan B do virus HBV gây ra. Khi virus tồn tại trong cơ thể quá 6 tháng, bệnh chuyển thành viêm gan mạn tính. Từ lúc nhiễm đến khi thành viêm gan mạn, xơ gan rồi ung thư gan có thể kéo dài 10–40 năm (宮崎県).
Suốt quãng thời gian đó, phần lớn người nhiễm không thấy đau hay khó chịu gì. Đến lúc mệt mỏi, chán ăn, vàng da thì gan thường đã tổn thương nhiều. Muốn biết mình có nhiễm hay không, chỉ có cách xét nghiệm máu.
Nhiều người vẫn hiểu nhầm rằng viêm gan B lây qua ăn chung mâm hay dùng chung bát đũa. Thực tế, virus lây qua máu, quan hệ tình dục không an toàn và từ mẹ sang con khi sinh. Ăn uống, ôm, bắt tay không làm lây bệnh.
Ở Nhật, theo số liệu của 厚生労働省, khoảng 52% ca ung thư gan có nguyên nhân từ virus viêm gan B hoặc C (厚生労働省, 2026).
Việt Nam nằm trong 10 nước có số người nhiễm viêm gan B và C cao nhất thế giới, với khoảng 6,5 triệu người nhiễm viêm gan B (VOH). Một khảo sát trên hơn 25.000 người trưởng thành tại 32 tỉnh thành (2018–2019) cho thấy 9,2% nhiễm viêm gan B mạn tính, tức khoảng 1 trong 11 người (Tuổi Trẻ).
Ở Nhật, tổng số người nhiễm cả viêm gan B và C ước tính khoảng 1,1–1,42 triệu người trên dân số hơn 120 triệu (厚生労働省, 2026). Tức là tỉ lệ ở Việt Nam cao hơn ở Nhật nhiều lần, nên người Việt càng không nên bỏ qua xét nghiệm này.
Ở Việt Nam, đường lây phổ biến nhất là từ mẹ sang con khi sinh. Trẻ nhiễm virus trong năm đầu đời có tới khoảng 90% khả năng chuyển thành viêm gan B mạn tính (PLO). Bạn hoàn toàn có thể đã mang virus từ nhỏ mà cả nhà không ai biết.
Các mục khám bắt buộc trong 健康診断 hằng năm không bao gồm xét nghiệm virus viêm gan. Nếu công ty muốn làm thêm mục này, phải có sự đồng ý của từng người (厚生労働省). Chỉ số men gan (AST, ALT) bình thường cũng chưa chắc bạn không nhiễm virus.
Viêm gan B hiện có thuốc uống giúp kìm hãm virus, còn viêm gan C có thể loại bỏ virus với tỉ lệ rất cao. Biết sớm, bạn có thời gian theo dõi và điều trị trước khi gan bị xơ hóa.
Bạn nên đi xét nghiệm nếu chưa từng làm lần nào, nếu bố mẹ hoặc anh chị em có người bị viêm gan B, nếu đang chuẩn bị mang thai, hoặc từng truyền máu, xăm, xỏ khuyên ở nơi không rõ vệ sinh.
Với nhiều anh chị em thực tập sinh, kỹ năng đặc định hay du học sinh, điều khiến mình chần chừ thường không phải là cái kim lấy máu. Mà là những câu hỏi như: lỡ dương tính thì công ty có biết không, có bị cho nghỉ việc không, có bị ảnh hưởng gia hạn hợp đồng không.
Về phía công ty, 厚生労働省 đã có hướng dẫn rõ ràng (厚生労働省):
Ngoài ra, nếu xét nghiệm tại 保健所, nhiều nơi cho phép làm ẩn danh. Bạn không có nghĩa vụ báo kết quả cho công ty.
Nếu lo không xin nghỉ được, hãy hỏi trước lịch xét nghiệm. 保健所 thường làm vào ngày thường, còn phòng khám được tỉnh ủy thác có thể có giờ khám linh hoạt hơn tùy nơi.
肝炎ウイルス検査 là xét nghiệm máu kiểm tra cùng lúc virus viêm gan B (B型肝炎) và viêm gan C (C型肝炎). Bạn chỉ cần lấy một ống máu nhỏ.
Loại | Chỉ số kiểm tra | Nếu dương tính |
|---|---|---|
Viêm gan B (B型) | HBs抗原 (HBsAg) | Đang mang virus viêm gan B |
Viêm gan C (C型) | HCV抗体 (kháng thể HCV) | Đã từng hoặc đang nhiễm viêm gan C, cần xét nghiệm thêm để xác định |
Chính phủ Nhật khuyến khích mọi người xét nghiệm ít nhất một lần trong đời (一生に一度は肝炎ウイルス検査). Nếu kết quả âm tính và sau đó không có nguy cơ lây nhiễm mới, bạn không cần xét nghiệm định kỳ (山梨県).
Hầu hết các tỉnh, thành phố ở Nhật đều có chương trình xét nghiệm viêm gan B và C miễn phí một lần cho người đang sống tại địa phương. Có ba nơi bạn có thể đến:
Nơi xét nghiệm | Chi phí | Lưu ý |
|---|---|---|
保健所 (trung tâm y tế công cộng) | Miễn phí | Nhiều nơi cho làm ẩn danh (匿名); phải đặt lịch trước |
Phòng khám được tỉnh ủy thác (委託医療機関) | Miễn phí | Ví dụ tỉnh Kyoto có 114 cơ sở (京都府) |
Chương trình của quận, thành phố (市区町村) | Miễn phí hoặc phí thấp, tùy nơi | Thường dành cho người từ 40 tuổi chưa từng xét nghiệm |
Lấy ví dụ tỉnh Kanagawa: người được xét nghiệm miễn phí phải đang sống trong tỉnh, chưa từng xét nghiệm viêm gan, và không có cơ hội xét nghiệm ở nơi khác như khám sức khỏe công ty (神奈川県). Một số thành phố lớn như Yokohama, Kawasaki có chương trình riêng.
Điều kiện mỗi nơi một khác. Cách nhanh nhất là tìm trên Google: “tên tỉnh hoặc thành phố bạn đang ở + 肝炎ウイルス検査 無料”, hoặc gọi thẳng cho 保健所 gần nhà.
Cầm tờ giấy ghi 陽性, ai cũng sẽ hoảng. Nhưng kết quả này mới chỉ cho biết bạn có mang virus, chưa nói lên gan của bạn đang ra sao. Rất nhiều người mang virus viêm gan B vẫn sống, làm việc, lập gia đình bình thường nhờ được theo dõi đúng cách.
Việc đầu tiên là đến khoa gan (肝臓内科) hoặc khoa tiêu hóa (消化器内科), tốt nhất là cơ sở chuyên về bệnh gan (肝疾患専門医療機関). Bác sĩ sẽ xét nghiệm thêm lượng virus (HBV-DNA), chức năng gan và siêu âm bụng. Từ đó mới biết bạn cần uống thuốc hay chỉ cần theo dõi.
Nhiều người ngại đi khám tiếp vì sợ tốn kém. Thực tế, Nhật có khá nhiều chế độ hỗ trợ cho người dương tính viêm gan. Điều kiện chung là phải có bảo hiểm y tế (社会保険 hoặc 国民健康保険); chi tiết khác nhau theo từng tỉnh.
Chế độ | Hỗ trợ gì | Lưu ý |
|---|---|---|
初回精密検査費用助成 | Xét nghiệm chi tiết lần đầu miễn phí (那覇市, 2026) | Áp dụng cho người dương tính trong vòng 1 năm qua ở xét nghiệm của tỉnh, quận, công ty, khám thai hoặc trước phẫu thuật; chỉ 1 lần |
定期検査費用助成 | Xét nghiệm định kỳ tối đa 2 lần/năm, mỗi lần tự trả tối đa 2.000 yên (viêm gan mạn) hoặc 3.000 yên (xơ gan, ung thư gan) (大阪府) | Có điều kiện thu nhập; người mang virus chưa có viêm gan (無症候性キャリア) ở một số tỉnh không thuộc diện được hỗ trợ (宮崎県) |
肝炎治療医療費助成 | Điều trị bằng thuốc uống (核酸アナログ製剤): tự trả tối đa 10.000 yên/tháng, hộ thu nhập cao 20.000 yên/tháng (那覇市, 2026) | Cần nộp hồ sơ xin giấy chứng nhận (受給者証) |
Hãy nhắn bố mẹ, anh chị em ở Việt Nam và vợ hoặc chồng, con cái cùng đi xét nghiệm. Ai chưa nhiễm thì có thể tiêm vắc-xin viêm gan B. Trong nhà, không dùng chung dao cạo, bàn chải đánh răng, bấm móng tay.
Nếu đang mang thai, hãy báo bác sĩ sản khoa. Em bé sẽ được tiêm globulin miễn dịch và vắc-xin ngay sau sinh để giảm nguy cơ lây từ mẹ.
Kể cả khi không có triệu chứng, người mang virus viêm gan B cần đi khám định kỳ theo lịch bác sĩ hẹn. Đừng bỏ lịch hẹn vì bận việc hay vì thấy người vẫn khỏe. Hạn chế rượu bia, và hỏi bác sĩ trước khi tự dùng thuốc hay thực phẩm chức năng.
Gọi điện cho 保健所, nghe bác sĩ giải thích chỉ số HBV-DNA, điền hồ sơ xin 受給者証… Với nhiều người, tiếng Nhật giao tiếp hằng ngày thì ổn, nhưng gặp từ ngữ y khoa là bắt đầu lúng túng. Hiểu sai một câu của bác sĩ có thể khiến mình lo lắng không cần thiết, hoặc tệ hơn là bỏ lỡ lịch theo dõi.
HICO là ứng dụng hỗ trợ khám bệnh cho người Việt tại Nhật của Wap - Japan Medical Gate. Trong ứng dụng có:
Nếu bạn đang định đi xét nghiệm hoặc đã có kết quả và cần đi khám tiếp, hãy tải HICO để có người đồng hành bằng tiếng Việt.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và tư vấn của bác sĩ. Điều kiện xét nghiệm miễn phí và hỗ trợ chi phí khác nhau theo từng địa phương và có thể thay đổi; vui lòng xác nhận với 保健所 hoặc tòa thị chính nơi bạn sống.
0
1
2