Khiếu nại & Hỗ trợ
Chính sách & Quyền riêng tư
Ngôn ngữ
Quay lại
2 giờ trước
“Em chào anh chị em trong nhóm. Cho em hỏi ở Nhật có thuốc hay thực phẩm chức năng nào trị tóc bạc sớm không ạ?”
HICO tình cờ đọc được câu hỏi này trên nhóm Khám và điều trị tại Nhật. Và có lẽ đây cũng là thắc mắc của khá nhiều người. Có bạn mới ngoài 20 tuổi đã lấm tấm tóc bạc, có bạn hơn 30 tuổi bỗng thấy tóc bạc tăng rất nhanh. Và phản ứng lo lắng đầu tiên thường là “Thiếu chất gì vậy?”“Uống kẽm có hết không?”“Biotin thì sao?”“Ở Nhật có thuốc nào làm tóc đen trở lại không?”, hoặc “Chắc do di truyền từ bố mẹ”
Nhưng trước khi đi tìm một viên thuốc “trị tóc bạc” hay lý do, có một điều quan trọng trước tiên chúng ta cần hiểu tại sao tóc của chúng ta vốn màu đen lại chuyển thành màu trắng?
Màu đen của tóc đến từ sắc tố melanin. Ở nang tóc có những tế bào gọi là melanocyte là các tế bào sắc tố. Khi sợi tóc được hình thành, những tế bào này tạo ra melanin và chuyển sắc tố vào các tế bào tạo nên sợi tóc. Vì vậy Melanocyte hoạt động tốt sẽ tạo đủ melanin và tóc có màu. Melanocyte giảm hoạt động hoặc mất đi thì melanin giảm hoặc không còn từ đó sợi tóc mọc ra không được nhuộm màu và thành tóc bạc.
Cơ chế bạc tóc phức tạp hơn nhiều và đến nay khoa học vẫn chưa giải thích hoàn toàn mọi khâu của quá trình này. Tài liệu y khoa về tóc bạc sớm cũng nhấn mạnh rằng suy giảm chức năng hoặc mất các tế bào tạo sắc tố là trung tâm của quá trình bạc tóc.
Đây là một yếu tố rất quan trọng. Nếu bố mẹ hoặc người thân trong gia đình bạc tóc từ sớm thì khả năng con cái xuất hiện tóc bạc sớm cũng cao hơn. Vì thế, hai người cùng 30 tuổi, ăn uống và sinh hoạt gần giống nhau nhưng một người gần như chưa có tóc bạc, người còn lại đã bạc khá nhiều là chuyện hoàn toàn có thể xảy ra.
Câu nói “lo nghĩ nhiều bạc cả tóc” hóa ra không hoàn toàn chỉ là cách nói dân gian. Stress có liên quan đến hệ thần kinh giao cảm và các quá trình sinh học tại nang tóc. Nghiên cứu thực nghiệm cũng đã gợi ý rằng stress có thể ảnh hưởng đến quần thể tế bào gốc liên quan đến hệ tạo sắc tố của nang tóc. Tuy nhiên, không nên quy mọi trường hợp tóc bạc cho stress.
Nang tóc là một cấu trúc hoạt động rất mạnh về chuyển hóa. Sự tích tụ các chất oxy hóa và suy giảm hệ thống chống oxy hóa theo thời gian được xem là một phần của cơ chế bạc tóc. Hút thuốc cũng có mối liên quan với bạc tóc sớm trong nhiều nghiên cứu.
Đây là phần đáng chú ý nhất đối với những người còn trẻ nhưng tóc bạc xuất hiện khá sớm. Một số nghiên cứu đã ghi nhận mối liên quan giữa bạc tóc sớm với tình trạng thiếu hoặc nồng độ thấp của vitamin B12, ferritin, sắt, đồng, vitamin D và một số vi chất khác. Đặc biệt, đồng có vai trò trong hoạt động của tyrosinase, một enzyme quan trọng của quá trình tổng hợp melanin. Vitamin B12 lại cần cho quá trình tổng hợp DNA và hoạt động bình thường của tế bào.
Tuy nhiên nếu cơ thể vốn không thiếu kẽm, B12 hay đồng, việc uống thêm thật nhiều chưa chắc đem lại lợi ích.
Nếu tóc bạc tăng nhanh bất thường, đặc biệt ở người còn trẻ và trước đây gia đình không có xu hướng bạc sớm, không nên chỉ nghĩ đến thực phẩm chức năng. Bạc tóc sớm đã được ghi nhận liên quan đến một số tình trạng như thiếu vitamin B12, bệnh tuyến giáp, một số bệnh tự miễn hoặc rối loạn sắc tố. Vì vậy, nếu tóc bạc xuất hiện rất nhanh hoặc đi kèm rụng tóc nhiều, mệt mỏi, da nhợt, sút tăng cân bất thường, hồi hộp, lạnh nhiều, thay đổi ở da…, khám bác sĩ để tìm nguyên nhân sẽ có ý nghĩa hơn việc tự mua một loạt supplement.
Thay vì đi tìm một món ăn thần kỳ chữa tóc bạc, hãy nghĩ đến việc cung cấp đủ nguyên liệu để nang tóc hoạt động bình thường.
- Protein: tóc chủ yếu được cấu tạo từ protein. Nguồn tốt gồm thịt, cá, trứng, sữa, đậu phụ, natto và các loại đậu.
- Vitamin B12: có nhiều trong gan, thịt, cá, trứng, sữa và hải sản. Người ăn chay trường cần đặc biệt lưu ý B12.
- Sắt: thịt đỏ, gan, nghêu/sò, cá, đậu và rau xanh. Với phụ nữ có kinh nguyệt nhiều hoặc người thường xuyên mệt mỏi, thiếu sắt là điều đáng lưu ý.
- Đồng: hàu và các loại hải sản có vỏ, gan, hạt mè, hạt điều, các loại hạt và đậu.
- Kẽm: hàu, thịt bò, thịt heo, trứng, hải sản và các loại hạt.
Ngoài ra nên duy trì chế độ ăn đa dạng với rau, trái cây, cá và các nguồn chất béo tốt thay vì chỉ tập trung vào một chất “được quảng cáo là tốt cho tóc”.
Hiện nay trên thị trường Nhật cũng như nước ngoài có rất nhiều sản phẩm quảng cáo dành cho hỗ trợ tóc bạc, thường chứa biotin, kẽm, đồng, vitamin nhóm B, B12, sắt, vitamin D, L-tyrosine, các chất chống oxy hóa...
Nhưng cho đến hiện tại, chưa có một loại vitamin hay thực phẩm chức năng thông thường nào có bằng chứng đủ mạnh để có thể khẳng định rằng uống vào sẽ làm tóc bạc của mọi người trở lại màu đen. Các tổng quan y khoa cho thấy những thực phẩm chức năng như biotin, kẽm, đồng, selenium, vitamin B5… đã được sử dụng cho tóc bạc sớm, nhưng kết quả không nhất quán và bằng chứng nhìn chung còn yếu.
Do đó, thay vì hỏi “Loại supplement nào trị tóc bạc tốt nhất?” có lẽ nên hỏi “Tôi đang thiếu chất gì?”. Đây chính là trường hợp thực phẩm bổ sung có lý nhất: bù lại phần cơ thể đang thiếu, chứ không phải càng uống nhiều càng làm tóc đen hơn. Ngay cả tài liệu về supplement dành cho tóc bạc cũng thừa nhận rằng bằng chứng trực tiếp còn hạn chế và chúng chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ dinh dưỡng.
Riêng kẽm, đừng thấy “tốt cho tóc” rồi uống càng nhiều càng tốt. Kẽm cần cho phân chia tế bào và tổng hợp protein, nhưng uống quá nhiều trong thời gian dài có thể làm giảm hấp thu đồng. Điều khá trớ trêu là đồng lại tham gia vào quá trình tạo melanin. Theo nhiều nghiên cứu, ngưỡng dung nạp tối đa của kẽm đối với người trưởng thành là 40 mg/ngày từ tất cả các nguồn; dùng khoảng 50 mg/ngày hoặc hơn trong nhiều tuần có thể cản trở hấp thu đồng. Vì vậy, tự uống kẽm liều cao kéo dài với mục đích “chống tóc bạc” không phải là một chiến lược hợp lý.
Có thể trong một số trường hợp có thể có nhưng không phải trường hợp nào cũng thành công. Nếu quá trình tạo sắc tố chỉ bị ảnh hưởng tạm thời và tế bào melanocyte vẫn còn khả năng hoạt động, việc xử lý được nguyên nhân chẳng hạn khắc phục một thiếu hụt dinh dưỡng có thể giúp những sợi tóc mọc về sau lấy lại sắc tố ở một số người. Ngược lại, khi hệ thống tạo sắc tố của nang tóc đã mất chức năng lâu dài, chỉ uống vitamin hay thực phẩm chức năng khó có thể hồi sinh nó. Đó cũng là lý do một người uống B12 thấy tình trạng cải thiện không có nghĩa rằng B12 sẽ có tác dụng tương tự với tất cả những người tóc bạc.
Bạn đừng nên bắt đầu bằng việc mua 5, 6 lọ thực phẩm chức năng. Hãy nhìn lại tiền sử gia đình, chế độ ăn, giảm cân quá mức, giấc ngủ, hút thuốc và tình trạng sức khỏe chung. Nếu bạc tóc xuất hiện sớm hoặc tăng nhanh bất thường, có thể trao đổi với bác sĩ da liễu về việc đánh giá các nguyên nhân có khả năng điều chỉnh được, chẳng hạn tình trạng thiếu vitamin B12, sắt, ferritin và chức năng tuyến giáp, tùy triệu chứng và hoàn cảnh cụ thể. Các tài liệu chuyên ngành cũng đề xuất xem xét B12, folate và chức năng tuyến giáp ở một số người bạc tóc sớm không có tiền sử gia đình.
Tìm đúng nguyên nhân vẫn có giá trị hơn rất nhiều so với uống thật nhiều thứ với hy vọng tóc sẽ tự nhiên đen trở lại. HICO chúc bạn sớm cải thiện tình hình tóc, sống vui khoẻ nhé.
Tài liệu tham khảo và tổng hợp: