Series Gia đình chào đón em - Phần 1

Tính đến tháng 12/2024, cộng đồng người Việt là cộng đồng người nước ngoài lớn thứ hai tại Nhật, với khoảng 634.361 người đang cư trú hợp pháp, trong đó, người Việt Nam sinh sống tập trung ở các vùng lớn như Tokyo, Osaka (Ikuno‑ku), Kanagawa, Hyōgo (Kobe)...Theo một khảo sát, đa số lao động Việt – đặc biệt là nữ – trong ngành điều dưỡng, chế độ ký túc, là cán bộ chăm sóc người cao tuổi, tuổi trung bình khoảng 27–28 tuổi, với hơn 80% là nữ. Năm 2023, người Việt chiếm 25% trong tổng số 1,82 triệu lao động nước ngoài, với con số lên đến gần 518.000 người, đa phần từ 20–30 tuổi .

Khám tiền hôn nhân (Tiếng Nhật: ブライダルチェック) ngày càng phổ biến tại Nhật, không chỉ cho cặp đôi mà cả các cá nhân mong muốn mang thai. Đặc biệt là phụ nữ Việt sống xa gia đình và đang sử dụng hệ thống y tế Nhật có nhu cầu tìm hiểu sức khỏe sinh sản, phát hiện sớm các bệnh phụ khoa, truyền nhiễm. Mặc dù chưa có số liệu cụ thể về số liệu phái nữ Việt khám, nhưng với quy mô cộng đồng và những người làm việc trong môi trường y tế, điều dưỡng, nhu cầu khám tổng quát sinh sản và sức khỏe tiền hôn nhân là rất cao.

Phần 1: Nội dung chính của 1 gói khám sức khoẻ tiền hôn nhân tại Nhật

1.1 Khám phụ khoa (Khám trong & siêu âm đầu dò qua ngả âm đạo)

Đây là phương pháp khám đặc thù của khoa sản phụ khoa. Bác sĩ sẽ quan sát bên trong âm đạo và cổ tử cung, đồng thời sử dụng siêu âm để kiểm tra hình dạng và kích thước của tử cung, buồng trứng. Qua đó có thể phát hiện các bệnh lý như polyp cổ tử cung, u xơ tử cung, u nang buồng trứng.

🧫 Xét nghiệm tế bào ung thư cổ tử cung (Phết tế bào)

Ung thư cổ tử cung là một trong những loại ung thư cần chú ý ở phụ nữ từ khoảng độ tuổi 30 trở lên. Bác sĩ sẽ lấy mẫu tế bào ở cổ tử cung bằng cách cọ nhẹ phần cửa tử cung. Có thể sẽ có hiện tượng chảy máu nhẹ, nhưng sẽ tự cầm máu.

🧬 Xét nghiệm HPV type nguy cơ cao

Đây là xét nghiệm kiểm tra sự hiện diện của virus HPV type nguy cơ cao, nguyên nhân chính của ung thư cổ tử cung. Xét nghiệm này thường được thực hiện đồng thời với xét nghiệm ung thư cổ tử cung.

🔬 Xét nghiệm khí hư

Bác sĩ sẽ lấy mẫu khí hư trong âm đạo bằng dụng cụ chuyên dụng tại bàn khám phụ khoa để kiểm tra nhiễm chlamydia và lậu. Phụ nữ bị nhiễm chlamydia có thể không có triệu chứng rõ ràng, nhưng đây là nguyên nhân tiềm ẩn gây vô sinh. Cả hai bệnh đều có thể điều trị bằng thuốc uống.

1.2 Xét nghiệm máu – Kiểm tra bệnh truyền nhiễm (Viêm gan B, C, HIV, giang mai)

Đây là xét nghiệm các bệnh thường lây truyền qua đường tình dục như virus viêm gan B, C, HIV – nguyên nhân gây AIDS, và giang mai. Những mầm bệnh này có thể lây truyền sang thai nhi qua nhau thai trong thai kỳ.

Xét nghiệm máu – Kiểm tra bất thường nội khoa

Để đảm bảo một thai kỳ và quá trình sinh nở an toàn, phụ nữ cần kiểm tra xem có các bệnh lý tiềm ẩn hay không, như thiếu máu, tiểu đường, rối loạn mỡ máu, rối loạn chức năng tuyến giáp...
※ Những người có người thân bị tiểu đường, rối loạn mỡ máu, hoặc có lo lắng về tình trạng sức khỏe của mình nên thực hiện xét nghiệm này.

Xét nghiệm AMH ( Khả năng dự trữ buồng trứng)

Xét nghiệm AMH được thực hiện để đánh giá khả năng dự trữ buồng trứng (khả năng rụng trứng). Qua việc lấy máu đo nồng độ AMH trong huyết thanh, có thể biết được số lượng nang noãn bắt đầu phát triển. Nếu số lượng nang noãn bắt đầu phát triển nhiều thì thuốc kích thích rụng trứng thường có hiệu quả tốt; Ngược lại, nếu thấp thì hiệu quả thuốc kém, nên xét nghiệm này là chỉ số quan trọng trong quá trình điều trị vô sinh.

Xét nghiệm chức năng tuyến giáp

Xét nghiệm chức năng tuyến giáp thực hiện qua xét nghiệm máu để kiểm tra hoạt động của tuyến giáp. Đo hai loại hormone gồm TSH (hormone kích thích tuyến giáp do tuyến yên tiết ra) và FT3/FT4 (hormone tuyến giáp do tuyến giáp tiết ra). Qua đó có thể phát hiện các bệnh như cường giáp (bệnh Basedow) do hormone tuyến giáp tiết quá nhiều, hoặc suy giáp do thiếu hormone tuyến giáp. Vì hormone tuyến giáp ảnh hưởng đến sự phát triển của nang trứng, nếu có bệnh lý cần điều trị trước khi mang thai.

Xét nghiệm HbA1c (hemoglobin A1c)

Xét nghiệm máu để kiểm tra mức đường huyết trung bình trong vài tháng gần đây, dùng để xác định nguy cơ hoặc chẩn đoán bệnh tiểu đường. Theo Hiệp hội Sản phụ khoa Nhật Bản, khoảng 7-9% phụ nữ mang thai được chẩn đoán tiểu đường thai kỳ. Nếu không điều trị, sẽ ảnh hưởng đến cả mẹ và con, nên phải được điều trị kịp thời.

Xét nghiệm máu toàn phần

Để kiểm tra tình trạng thiếu máu hoặc các bệnh lý về máu, xét nghiệm máu toàn phần đo số lượng hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu và các chỉ số khác. Nếu có thiếu máu, tùy nguyên nhân có thể cần làm thêm các xét nghiệm chuyên sâu và được giới thiệu khám nội khoa.

Xét nghiệm nhóm máu

Lấy máu để xác định nhóm máu, bao gồm cả nhóm Rh. Đây là xét nghiệm cần thiết trước khi phẫu thuật hoặc mang thai để phòng tránh các biến chứng như phản ứng truyền máu hoặc bệnh tan máu sơ sinh do bất đồng nhóm máu.

Xét nghiệm chức năng đông máu

Đo khả năng đông máu qua xét nghiệm máu. Nếu có bất thường, có thể dẫn đến chảy máu nhiều khi sinh. Trong trường hợp bất thường, sinh thường có thể không an toàn và cần mổ lấy thai. Việc biết trước sẽ giúp chuẩn bị phương án sinh hợp lý.

Xét nghiệm kháng thể Rubella và Sởi

Nếu phụ nữ mang thai mắc rubella trong giai đoạn đầu thai kỳ, có thể ảnh hưởng đến sự phát triển bẩm sinh của thai nhi. Sởi còn gọi là “bệnh ban đỏ”, nếu bị lây trong thai kỳ có thể dẫn đến sảy thai hoặc sinh non. Vì vậy, nên xét nghiệm kiểm tra xem cơ thể có miễn dịch (kháng thể) hay không trước khi mang thai. Nếu lượng kháng thể không đủ, nên tiêm vắc xin.

Xét nghiệm kháng thể Rubella/Sởi & tiêm vắc xin cho nam giới

Ngoài gói kiểm tra sức khỏe tiền hôn nhân dành cho nữ giới, nhiều cơ sở sản phụ khoa còn có dịch vụ xét nghiệm kháng thể rubella và sởi dành cho nam giới, cũng như tiêm vắc xin nếu cần.
※ Việc tiêm vắc xin chỉ được tiến hành trong trường hợp kết quả xét nghiệm kháng thể âm tính.

1.3 Đo nồng độ hormone

Sau đây HICO xin được nêu kỹ hơn về kiểm tra hormone:

Trước hết, chúng ta cần biết hormone là gì?

Hormone là các chất được tiết từ các tuyến nội tiết trong cơ thể chúng ta. Sau khi được tiết ra, hormone đi theo dòng máu đến các tế bào đích – nơi chúng truyền đạt thông tin giữa các tế bào với nhau. Hormone đóng vai trò điều tiết rất nhiều chức năng trong cơ thể, và giữ vai trò quan trọng trong việc duy trì sự sống như: tăng trưởng, chuyển hóa, chức năng miễn dịch, phản ứng với stress...Ví dụ:

• Khi ăn, tuyến tụy sẽ tiết ra insulin giúp điều chỉnh lượng đường trong máu.
• Khi gặp căng thẳng, tuyến thượng thận tiết ra adrenalin giúp điều chỉnh thần kinh tự chủ.

Tất cả những hoạt động này đều nhờ vào hormone. Cơ thể chúng ta được điều tiết đúng cách nhờ hormone, giúp duy trì trạng thái ổn định bên trong. Trạng thái này gọi là hằng định nội môi hay còn gọi là sự cân bằng nội môi.

Vậy tại sao cần kiểm tra hormone trong khám tiền hôn nhân?

Lý do là vì nếu có bất thường trong việc tiết hormone từ não bộ:

• Ở nữ giới, có thể gây ảnh hưởng đến sự rụng trứng
• Ở nam giới, có thể ảnh hưởng đến quá trình tạo tinh trùng

Tuy nhiên, có những trường hợp:

• Không rụng trứng nhưng vẫn có kinh nguyệt
• Có bất thường về tinh trùng nhưng vẫn xuất tinh được bình thường

Do đó, bản thân người bệnh có thể không nhận ra triệu chứng bất thường và bỏ qua. Chính vì vậy, việc xét nghiệm hormone trước khi kết hôn hoặc trước khi bắt đầu kế hoạch mang thai là điều rất quan trọng để phát hiện sớm các bất thường tiềm ẩn.

Đối với nam giới

🔹 LH (Luteinizing Hormone – Hormone tạo hoàng thể)

LH còn được gọi là hormone tạo hoàng thể, được tiết ra từ thùy trước tuyến yên trong não.
Hormone này tác động đến tế bào Leydig nằm trong mô kẽ của tinh hoàn, thúc đẩy việc tổng hợp androgen – nhóm hormone nam. Trong số các androgen được tinh hoàn tiết ra, khoảng 90% là testosterone.

🔹 Testosterone

Testosterone là một loại androgen, thuộc nhóm hormone sinh dục nam. Hormone này được sản xuất tại tinh hoàn, đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và trưởng thành tinh trùng. Ngoài ra, nó còn giúp:

• Phát triển hệ xương và cơ bắp,
• Duy trì sự ổn định về tâm thần,
• Cải thiện khả năng tập trung và ghi nhớ.

Ở phụ nữ, do không có tinh hoàn thì androgen tuyến thượng thận là loại hormone đảm nhận một phần các tác dụng nam hóa tương tự.

🔹 FSH ( Hormone kích thích nang noãn)

FSH cũng được tiết ra từ thùy trước tuyến yên. FSH cùng với androgen sẽ tác động đến tế bào Sertoli trong ống sinh tinh của tinh hoàn, từ đó thúc đẩy quá trình hình thành tinh trùng.

Đối với nữ giới

🔹 FSH (Hormone kích thích nang noãn)

FSH có tác dụng thúc đẩy sự phát triển của các nang noãn (túi chứa trứng) trong buồng trứng. Trong quá trình nang noãn trưởng thành, buồng trứng sẽ tiết ra estrogen (nội tiết tố nữ).

🔹 LH (Hormone tạo hoàng thể)

LH cũng được tiết ra từ thùy trước tuyến yên. Khi lượng estrogen được tiết ra đầy đủ, LH sẽ kích thích sự tăng sinh của nội mạc tử cung. Khi LH tăng đến mức đủ – gọi là hiện tượng LH surge (đỉnh LH) – sẽ gây ra hiện tượng rụng trứng, tức là trứng phóng ra khỏi nang noãn.

🔹 Estradiol (E2)

Estradiol là một loại estrogen được tiết ra từ nang noãn trong buồng trứng. Hormone này giúp:

• Làm dày lớp nội mạc tử cung,
• Tăng tiết chất nhầy cổ tử cung, tạo điều kiện thuận lợi để tinh trùng đi vào tử cung.

🔹 Progesterone

Progesterone là hormone được tiết ra từ hoàng thể – phần còn lại của nang noãn sau khi rụng trứng. Hormone này tác động đến nội mạc tử cung, với các vai trò:

• Tăng tiết và chuẩn bị lớp nội mạc tử cung để trứng đã thụ tinh dễ dàng làm tổ,
• Nếu quá trình mang thai diễn ra, progesterone sẽ giúp duy trì thai kỳ.

1.4   Đánh giá bệnh truyền nhiễm và tầm soát bệnh tật trong gói khám sức khoẻ tiền hôn nhân

Các bệnh thường được tầm soát

1. • Viêm gan B, C
   • HIV, giang mai, Chlamydia, lậu
   • U xơ tử cung, u nang buồng trứng
   • Rối loạn nội tiết/hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS)
   • Thiếu máu, bệnh lý di truyền

1.4.1 Viêm gan B, C

Viêm gan B và C là các bệnh truyền nhiễm do virus, có thể lây từ mẹ sang con trong thời kỳ mang thai hoặc khi sinh nở. Việc tầm soát viêm gan B (HBsAg, HBsAb, HBcAb) và viêm gan C (HCV-Ab) giúp phát hiện người mang virus không triệu chứng, từ đó có kế hoạch theo dõi, điều trị hoặc tiêm phòng đầy đủ cho trẻ sau sinh để phòng ngừa lây truyền dọc.

1.4.2 HIV, giang mai, Chlamydia, lậu

Đây là các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STDs), có khả năng ảnh hưởng nghiêm trọng đến thai nhi như sảy thai, sinh non, dị tật bẩm sinh hoặc nhiễm khuẩn sơ sinh.

·        HIV: tầm soát giúp phát hiện và điều trị sớm bằng thuốc kháng virus, giảm nguy cơ lây truyền cho thai nhi.

·        Giang mai: có thể gây sẩy thai, thai chết lưu hoặc giang mai bẩm sinh.

·        Chlamydia và lậu: gây viêm vùng chậu, tắc vòi trứng, dẫn đến vô sinh hoặc thai ngoài tử cung nếu không điều trị sớm.

1.4.3 U xơ tử cung, u nang buồng trứng

U xơ tử cung là những khối u lành tính phát triển từ cơ tử cung, còn u nang buồng trứng thường là túi chứa dịch ở buồng trứng. Dù đa phần là lành tính, chúng vẫn có thể ảnh hưởng đến khả năng thụ thai, gây sảy thai hoặc biến chứng khi mang thai. Siêu âm ổ bụng hoặc siêu âm đầu dò giúp phát hiện sớm để có hướng điều trị phù hợp.

1.4.4 Rối loạn nội tiết / Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS)

Hội chứng buồng trứng đa nang là một rối loạn nội tiết thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, gây rối loạn phóng noãn, kinh nguyệt không đều và tăng nguy cơ vô sinh. Tầm soát PCOS bao gồm xét nghiệm hormone sinh dục, siêu âm buồng trứng và đánh giá lâm sàng. Điều trị sớm giúp cải thiện chức năng sinh sản và phòng ngừa các biến chứng chuyển hóa như tiểu đường type 2.

1.4.5 Thiếu máu, bệnh lý di truyền

Thiếu máu, đặc biệt là do thiếu sắt, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe mẹ và thai, gây sinh non, nhẹ cân, suy thai. Ngoài ra, một số bệnh lý di truyền như thalassemia (tan máu bẩm sinh) nếu không được tầm soát kỹ trước khi mang thai, có thể dẫn đến thai bị bệnh nặng hoặc không thể sống sót. Xét nghiệm máu đơn giản giúp phát hiện người mang gene bệnh, từ đó có tư vấn di truyền và lựa chọn phương pháp sinh con phù hợp.

 Tạm kết mục 1 trong Phần 1 (Tổng Phần 1 gồm 04 phần). Mời anh chị và các bạn đón đọc mục 2 - Các cơ sở y tế tại Nhật có dịch vụ kiểm tra tiền hôn nhân ở lần đăng tải tiếp theo!