Khiếu nại & Hỗ trợ
Chính sách & Quyền riêng tư
Ngôn ngữ
Quay lại
2 giờ trước“Bác sĩ hỏi có muốn dùng thuốc an thần không, mình nên chọn thế nào?”
“Có thuốc thì mình sẽ ngủ hoàn toàn à?”
“Gây tê họng rồi thì có cần thêm thuốc an thần nữa không?”
Đây là những băn khoăn rất thường gặp khi nhiều bạn lần đầu nội soi dạ dày hoặc đại tràng tại Nhật sẽ muốn hỏi.
Nhiều người Việt quen gọi chung là “nội soi gây mê”, nhưng thực tế không hẳn như vậy. Khi nội soi, bạn có thể được gây tê tại chỗ, dùng thuốc an thần, dùng thuốc giảm đau hoặc kết hợp các phương pháp, tùy loại nội soi và tình trạng của từng người.
Hiểu được sự khác nhau giữa những phương pháp này sẽ giúp bạn biết mình sắp được làm gì và dễ trao đổi với bác sĩ hơn trước khi quyết định.
Khi nội soi dạ dày qua đường miệng, ống nội soi phải đi qua vùng họng. Đây là vùng rất nhạy cảm nên khi ống chạm vào, bạn có thể buồn nôn hoặc liên tục muốn “ọe”. Để giảm cảm giác này, trước khi nội soi, người bệnh thường được gây tê vùng họng. Thuốc chỉ làm giảm cảm giác tại chỗ và giúp hạn chế phản xạ nôn. Bạn vẫn hoàn toàn tỉnh táo, vẫn nghe được bác sĩ nói và vẫn biết quá trình nội soi đang diễn ra.
Thuốc an thần thì khác.
Thuốc thường được đưa vào cơ thể qua đường tĩnh mạch, giúp bạn thư giãn, bớt căng thẳng và buồn ngủ hơn trong lúc nội soi. Có người chỉ cảm thấy lim dim, lơ mơ. Có người ngủ khá sâu và khi tỉnh lại gần như không nhớ quá trình nội soi. Mức độ tác dụng ở mỗi người có thể khác nhau. Vì vậy, dùng thuốc an thần không có nghĩa là chắc chắn bạn sẽ được “gây mê hoàn toàn”.
Đây cũng là điều nhiều người dễ nhầm. Thuốc an thần chủ yếu giúp bạn bớt căng thẳng, buồn ngủ và giảm mức độ tỉnh táo. Thuốc giảm đau lại có mục đích chính là giảm cảm giác đau. Điều này đặc biệt dễ hiểu khi nói đến nội soi đại tràng. Trong quá trình đưa ống nội soi vào, ruột có thể bị kéo căng hoặc được bơm khí để bác sĩ quan sát rõ hơn. Một số người chỉ thấy căng tức, nhưng cũng có người cảm thấy đau. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể sử dụng thuốc an thần, thuốc giảm đau hoặc phối hợp cả hai. Vì vậy, nếu chưa rõ mình sẽ được tiêm thuốc gì, bạn hoàn toàn có thể hỏi:
“Thuốc này giúp tôi ngủ hay giúp giảm đau?”
Không phải ai nội soi cũng nhất thiết phải dùng thuốc an thần. Nếu bạn có phản xạ nôn mạnh, rất sợ nội soi, từng có trải nghiệm nội soi khó chịu hoặc chỉ nghĩ đến việc đưa ống nội soi vào đã cảm thấy căng thẳng, thuốc an thần có thể giúp quá trình kiểm tra trở nên dễ chịu hơn. Ngược lại, nhiều người chỉ cần gây tê họng vẫn có thể nội soi dạ dày bình thường. Nội soi đại tràng cũng có người thực hiện mà không cần an thần và chỉ cảm thấy khó chịu ở mức nhẹ.
Vì thế, câu hỏi quan trọng không hẳn là: “Dùng thuốc hay không dùng thuốc thì tốt hơn?” Mà nên là: “Với tình trạng của tôi, dùng thuốc an thần có phù hợp không?” Tuổi, bệnh nền, tình trạng tim phổi, chức năng gan thận, loại thủ thuật, thuốc đang sử dụng và trải nghiệm nội soi trước đây đều có thể là những yếu tố bác sĩ cân nhắc. Nếu từng dị ứng thuốc, từng gặp vấn đề khi gây mê hoặc an thần, đang mang thai, cho con bú hoặc đang điều trị bệnh khác, hãy thông báo cho nhân viên y tế trước khi nội soi.
Nhiều người chỉ quan tâm đến việc “có ngủ được không, có đau không”, nhưng trước khi đồng ý sử dụng thuốc an thần, bạn cũng nên biết những tác dụng không mong muốn có thể xảy ra. Thuốc có thể làm huyết áp giảm, nhịp thở chậm hoặc nông hơn, lượng oxy trong máu giảm hoặc khiến mức độ tỉnh táo giảm nhiều hơn dự kiến. Dị ứng thuốc cũng có thể xảy ra. Đó là lý do trong quá trình nội soi, nhân viên y tế theo dõi các chỉ số như huyết áp, mạch, nhịp thở và lượng oxy trong máu. Sau khi nội soi xong, bạn cũng chưa thể đứng dậy về ngay. Bạn sẽ cần nghỉ một thời gian để thuốc giảm tác dụng và cơ thể tỉnh táo trở lại. Một số người sau khi tỉnh có thể không nhớ rõ một khoảng thời gian trước hoặc sau nội soi. Vì vậy, những hướng dẫn quan trọng sau thủ thuật nên được nghe kỹ, đọc lại trên giấy tờ được phát hoặc xác nhận lại với nhân viên y tế nếu cần.
Đây là điều đặc biệt quan trọng nếu bạn lựa chọn sử dụng thuốc an thần. Bạn có thể cảm thấy mình đã tỉnh, nói chuyện bình thường và đi lại được, nhưng khả năng tập trung, phán đoán và phản xạ vẫn có thể bị ảnh hưởng. Vì vậy, trong ngày sử dụng thuốc an thần, không được tự lái ô tô, xe máy hoặc xe đạp. Hãy sắp xếp phương tiện đi lại trước khi đến bệnh viện và tuân theo hướng dẫn cụ thể của nơi bạn thực hiện nội soi. Đừng đợi đến khi nội soi xong mới phát hiện rằng mình không thể tự lái xe về.
Bạn không cần phải biết tất cả các tên thuốc hay thuật ngữ y khoa.
Nhưng trước khi ký đồng ý, ít nhất hãy hiểu rõ ba điều:
Tôi sẽ được dùng thuốc gì và để làm gì?
Sau khi dùng thuốc, tôi sẽ ở trạng thái như thế nào?
Tôi cần chú ý điều gì sau khi nội soi?
Nếu nghe giải thích nhưng chưa hiểu, hãy hỏi lại. Nếu tiếng Nhật là trở ngại, hãy nói rõ rằng bạn cần giải thích bằng cách dễ hiểu hơn hoặc cần hỗ trợ phiên dịch. Đừng ký chỉ vì nghĩ rằng “mọi người đều dùng nên chắc không sao”, và cũng đừng từ chối chỉ vì nghe đến chữ “thuốc” hay “gây mê” rồi cảm thấy sợ nhé. Mục đích của phần giải thích trước nội soi chính là để bạn hiểu lợi ích và những nguy cơ có thể xảy ra trước khi quyết định.
Gây tê họng: làm giảm cảm giác ở vùng họng và phản xạ nôn; không làm bạn ngủ.
An thần: giúp thư giãn, buồn ngủ hoặc lơ mơ; không đồng nghĩa với gây mê toàn thân.
Giảm đau: giúp giảm cảm giác đau; không nhất thiết làm bạn ngủ.
Gây mê toàn thân: làm mất ý thức và là một khái niệm khác với an thần thường được sử dụng trong nội soi.
Chỉ cần phân biệt được bốn điều này, bạn đã có thể hiểu phần lớn cuộc trao đổi với bác sĩ trước khi nội soi.
内視鏡検査（ないしきょうけんさ）: nội soi
胃カメラ（いカメラ）: nội soi dạ dày
大腸カメラ（だいちょうカメラ）: nội soi đại tràng
咽頭麻酔（いんとうますい）: gây tê họng
鎮静（ちんせい）: an thần
鎮静剤（ちんせいざい）: thuốc an thần
鎮痛剤（ちんつうざい）: thuốc giảm đau
全身麻酔（ぜんしんますい）: gây mê toàn thân
嘔吐反射（おうとはんしゃ）: phản xạ nôn
血圧低下（けつあつていか）: hạ huyết áp
呼吸抑制（こきゅうよくせい）: ức chế hô hấp
酸素飽和度（さんそほうわど）: độ bão hòa oxy
ウトウトする: lim dim, thiu thiu ngủ
ぼんやりする: lơ mơ
眠くなる（ねむくなる）: buồn ngủ
ふらつく: loạng choạng, đi không vững
意識がはっきりする: tỉnh táo trở lại
まだ薬が効いている: thuốc vẫn còn tác dụng
Tài liệu tổng hợp bài viết: