Khi bệnh nhân nói “nhạt miệng” – Hiểu và dịch sao cho đúng?

Mấy tháng gần đây tôi hay dịch cho bệnh nhân đến khám ở phòng khám nội khoa tổng quát hoặc nội tiêu hóa, và rất hay nghe bệnh nhân nói rằng “Dạo này anh/chị/em thấy nhạt miệng, ăn không ngon.” Nếu phản xạ theo thói quen chuyên môn, nhiều phiên dịch viên và có cả tôi nữa sẽ dịch ngay thành: 味覚低下／味覚減退. Xét về mặt thuật ngữ, cách dịch này hoàn toàn không sai. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, đã đúng thời điểm để dùng thuật ngữ đó chưa. Bởi vì vấn đề quan trọng hơn theo tôi đó là bệnh nhân có thật sự đang mô tả “giảm vị giác” theo nghĩa y khoa hay không?

Anh chị và các bạn cùng HICO tìm hiểu về cách mô tả đặc trưng này và hiểu thêm nhiều tầng nghĩa về RỐI LOẠN VỊ GIÁC nhé.

“Nhạt miệng” – một cách nói, nhiều khả năng lâm sàng

Trong đời sống hằng ngày, người Việt mình hay nói “nhạt miệng”, và đây là một cách diễn đạt rất tự nhiên. Người bệnh chúng ta không dùng nó như một thuật ngữ, mà thường là môt tả cho một cảm giác tổng hợp. Đằng sau từ vựng này có thể là rất nhiều trải nghiệm khác nhau. Có người thấy thức ăn không còn ngon, có người cảm thấy vị trở nên mờ nhạt, có người lại chỉ đơn giản là miệng khô hoặc có vị lạ. Chính vì vậy, nếu ngay từ đầu phiên dịch viên quy đổi thành một khái niệm y khoa cụ thể như 味覚低下／味覚減退 thì vô hình trung đã thu hẹp phổ nghĩa của triệu chứng và định hướng suy nghĩ của bác sĩ theo một hướng nhất định. Điều này không phải là sai về từ vựng, nhưng lại có thể làm lệch quá trình khai thác lâm sàng. Trong thực hành phiên dịch y tế, HICO tôi vẫn hay nói với học viên của mình rằng, có những trường hợp không phải là “dịch cho chuẩn thuật ngữ”, mà là giữ nguyên độ mơ hồ cần thiết của lời bệnh nhân, để bác sĩ có thể khai thác tiếp thông tin bệnh nhằm tiếp tục làm rõ.