【Vol.13】Cách "chọn" và "ăn" phù hợp với mục đích, mục tiêu của bạn – Phần ⑨

Trong số trước, tôi đã giới thiệu cách ăn dưới góc nhìn chuyên gia thông qua ví dụ về suất cơm Hamburg. Như đã chia sẻ trong các bài viết trước, điều quan trọng đầu tiên là bạn phải tự lập hồ sơ (profiling) tình trạng sức khỏe của chính mình, từ đó điều chỉnh "cách chọn" và "cách ăn" sao cho phù hợp với mục tiêu.

Đặc biệt, với những người đã bước sang tuổi 30, bắt đầu nhận thấy cân nặng tăng lên hoặc lo lắng về kết quả khám sức khỏe định kỳ, việc duy trì thói quen ăn uống như thời trẻ sẽ gây áp lực rất lớn cho cơ thể.

Trong số này, tôi sẽ phân tích dưới góc nhìn chuyên gia về món "Unaju" (Cơm hộp lươn) – một món ăn bồi bổ thể lực truyền thống của Nhật Bản, đồng thời cũng là món ăn được yêu thích trong những dịp kỷ niệm đặc biệt.

Phân tích món Cơm hộp lươn (Unaju)

Unaju là món ăn gồm lươn xẻ đôi, phết nước sốt mặn ngọt (làm từ nước tương, đường, rượu mirin...) rồi nướng thơm phức và đặt lên trên bát cơm. Phần thịt lươn mềm mại quyện cùng hương thơm của nước sốt cháy xém kích thích vị giác mạnh mẽ, luôn có sức hút khó cưỡng.

Thông thường, một suất Unaju sẽ đi kèm với đồ chua (tsukemono) và một loại súp như "Kimosui" (súp gan lươn). Người Nhật đã ăn lươn từ xa xưa, và phong cách ăn như hiện nay được cho là bắt đầu từ khoảng những năm 1600–1700 (đầu đến giữa thời kỳ Edo).

Dưới "góc nhìn chuyên gia", chúng ta sẽ tập trung vào sự kết hợp giữa "Chất béo" trong bản thân con lươn và "Carbohydrate" (Đường bột) có trong cơm và nước sốt.

Lươn là thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, giàu Vitamin A, nhóm B, DHA và EPA, nhưng đồng thời cũng là loại cá chứa rất nhiều chất béo. Hơn nữa, phần nước sốt đậm đà gây thèm ăn kia chứa rất nhiều đường và rượu mirin. Khi nước sốt này thấm vào cơm, phần cơm đó có thể coi là một "khối đường khổng lồ".

Với một phần ăn đầy đặn như trong ảnh, lượng calo ước tính khoảng 800-900 kcal, và lượng đường (từ cơm và nước sốt cộng lại) có thể lên tới gần 100g (tương đương khoảng 25 viên đường vuông).

Bí quyết ăn uống từ chuyên gia

Nếu bạn muốn thưởng thức Unaju trong khi vẫn lo lắng về cân nặng hoặc các bệnh do lối sống, điều quan trọng nhất là phải ý thức được lượng cơm. Bạn có thể gọi "ít cơm thôi", hoặc mặc dù phần cơm thấm nước sốt rất ngon, bạn cũng cần can đảm nhường lại cho người khác (những người có thể ăn thoải mái) hoặc để lại một chút.

Ngoài ra, hãy chú ý đến thứ tự ăn:

1. Đầu tiên, hãy ăn đồ chua hoặc các nguyên liệu trong súp gan lươn (như rau Mitsuba, thực phẩm làm từ bột mì - Fu...) để đưa chất xơ và nước vào dạ dày trước.
2. Tiếp theo là ăn lươn (Protein và Chất béo).
3. Sau cùng mới đến cơm.

Việc rắc thêm gia vị hạt tiêu Sansho cũng là một cách hay giúp hỗ trợ tiêu hóa và tăng cảm giác thỏa mãn nhờ sự thay đổi hương vị.

Nếu bạn nhất định không muốn giảm lượng cơm và muốn thưởng thức trọn vẹn món ăn, tôi khuyên bạn nên sử dụng "Bột lá dâu tằm" trước bữa ăn. Thành phần Iminosugar trong lá dâu tằm sẽ giúp ngăn chặn sự hấp thụ đường, từ đó giảm nhẹ áp lực cho cơ thể sau khi ăn.

Lời kết

Việc đối phó với các bệnh do lối sống (bao gồm hội chứng chuyển hóa - metabolic syndrome) như tăng cân hay tiểu đường thì "quản lý ăn uống" là quan trọng nhất. Đặc biệt là những người đang bị tăng cân, hãy chủ động chọn lựa món ăn và điều chỉnh cách ăn một cách có ý thức. Điểm then chốt là vừa ăn vừa suy nghĩ xem mình đang "chọn gì" và "ăn như thế nào".

Xin đừng hiểu lầm rằng bạn "không được phép ăn" cơm hay những món sử dụng nước sốt mặn ngọt. Để cân bằng giữa cái bụng "ngon miệng" và một cơ thể "khỏe mạnh", chúng ta cần có những mẹo nhỏ khi ăn. Hãy bắt đầu thay đổi ý thức từ hôm nay để tận hưởng những bữa ăn thật trọn vẹn nhé!

—----------------------------------------------------

Chấp bút bởi: KUNII Daisuke 

Giảng viên chuyên trách dự án, Đại học Nữ sinh Jumonji Gakuen Chuyên gia dinh dưỡng, Chuyên gia tư vấn tâm lý cấp cao 

Cựu Trưởng phòng Hướng dẫn Dinh dưỡng, Cục Phòng chống Bệnh không lây nhiễm, Cục Sức khỏe, Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi.