
SO SÁNH LỊCH TIÊM CHỦNG TRẺ EM (0–6 TUỔI) NHẬT BẢN VÀ VIỆT NAM
Độ tuổi / Mốc | Nhật Bản (Lịch chuẩn / khuyến nghị) | Việt Nam (Lịch phổ biến / tiêm chủng mở rộng + dịch vụ) | Ghi chú so sánh quan trọng |
Sơ sinh (0–1 ngày tuổi) | • Không tiêm BCG ngay sau sinh. | • Viêm gan B: tiêm ngay sau sinh. | Nhật không tiêm BCG sớm như Việt Nam. |
• Vắc-xin lao (BCG) thường tiêm khi trẻ 5–8 tháng tuổi. | • BCG (lao): có thể tiêm sớm ngay sau sinh, phổ biến trong tháng đầu. | Khác biệt lớn nhất ở thời điểm tiêm lao và viêm gan B. | |
Khoảng 2 tháng tuổi | Bắt đầu loạt tiêm cơ bản gồm: | Thường dùng mũi phối hợp 6 trong 1 gồm: | Việt Nam có vắc-xin kết hợp nhiều thành phần (6 trong 1)—thuận tiện hơn. |
• Bạch hầu – ho gà – uốn ván – bại liệt (DPT-IPV) | • Bạch hầu – ho gà – uốn ván – bại liệt – Hib – viêm gan B | Nhật tiêm riêng từng loại theo hệ thống chuẩn. | |
• Hib (viêm màng não do Hib) | • Phế cầu |
| |
• Phế cầu | • Rotavirus (uống) | ||
• Viêm gan B | • Não mô cầu B (dịch vụ) | ||
Rotavirus (2–6 tháng) | Có thể tiêm tùy theo lựa chọn gia đình (Rotarix hoặc RotaTeq), cần tiêm sớm trước 14 tuần 6 ngày. | Rotavirus uống theo lịch: | Lịch nhìn chung tương đồng: đều cần tiêm sớm. |
• Liều 1: 6 tuần tuổi | Khác nhau theo loại thuốc sử dụng. | ||
• Liều tiếp theo: 2–3 tháng |
| ||
Khoảng 12 tháng (1 tuổi) | • Sởi – Rubella (MR) mũi 1 | • Sởi – Quai bị – Rubella (MMR) mũi 1 | Việt Nam tiêm nhiều loại hơn ở mốc này: |
• Thủy đậu: 2 mũi (mũi 1 từ 12–15 tháng, mũi 2 sau ≥3 tháng) | • Thủy đậu mũi 1 | • Có quai bị trong vaccine MMR. | |
• Tiếp tục phế cầu và Hib nếu chưa đủ liều | • Viêm não Nhật Bản B (JE) mũi 1 | • Có viêm não Nhật Bản, trong khi Nhật chưa tiêm ở tuổi này. | |
| • Viêm gan A (tùy chọn) |
| |
• Phế cầu mũi cuối (mũi 4) | |||
• Não mô cầu ACYW (dịch vụ) | |||
1–2 tuổi | • Hoàn tất các mũi còn thiếu: MR, thủy đậu, Hib, phế cầu. | • Nhắc lại vaccine 6in1/5in1 (nếu theo phác đồ). | Cả hai đều có mũi nhắc nhưng Việt Nam có thêm nhiều loại không nằm trong chương trình chuẩn của Nhật, đặc biệt bệnh lưu hành khu vực. |
• Tiêm nhắc nếu cần. | • Nhắc cúm hàng năm. | ||
• Có thể tiêm cúm mùa. | • Tiêm bổ sung: viêm gan A, não mô cầu, viêm não Nhật Bản (nếu chưa). | ||
3–6 tuổi (tuổi mẫu giáo, trước tiểu học) | • Viêm não Nhật Bản (JE): 2 mũi ở ~3 tuổi, mũi nhắc khi ~4 tuổi. | • Nhắc MMR | Nhật Bản bắt buộc JE từ 3 tuổi, còn Việt Nam bắt đầu sớm hơn (1 tuổi). |
• Mũi thứ 2 MR (sởi–rubella) trước khi vào tiểu học. | • Tiêm cúm hàng năm | Việt Nam nhiều vaccine dạng tự nguyện tương tự Nhật nhưng thường được phụ huynh chọn nếu có điều kiện. | |
• Có thể tiêm cúm và các vaccine tự chọn khác. | • Nhắc uốn ván – bạch hầu – ho gà (Tdap hoặc Tetraxim) |
|
Lưu ý: Nếu bạn mới đưa bé sang sinh sống cùng bố mẹ, hãy mang sổ tiêm phòng của bé tới trung tâm y tế dự phòng địa phương (Tiếng Nhật: 保健センター) để được tư vấn tiêm nối tiếp và bổ sung. Một vài mũi tiêm nếu đã quá hạn miễn phí sẽ chuyển sang tính phí. |
Một vài trường hợp tiêm cho bé để các bạn tham khảo:
① Trường hợp 1: Bé sang Nhật khi khoảng 1 tuổi (10–14 tháng)
Trẻ thường đã tiêm tại Việt Nam:
- 6 trong 1: 2–3 mũi
- Rotavirus (nếu có) → đã hoàn tất
- Phế cầu: 2–3 liều
- BCG, viêm gan B sơ sinh đầy đủ
- Chưa tiêm hoặc chỉ mới tiêm MMR/thủy đậu
Khi sang Nhật: cần kiểm tra như sau:
- Vaccine 6 trong 1 Việt Nam: Nhật có thể chấp nhận nhưng tùy tỉnh → có thể yêu cầu tiêm nhắc thêm DPT-IPV riêng.
- Phế cầu: Nhật công nhận → nếu thiếu liều cuối phải tiêm hoàn tất.
- Sởi – Rubella (MMR): Nếu chưa tiêm → bắt buộc phải tiêm theo lịch Nhật.
- Thủy đậu: Nếu chưa tiêm → bắt buộc tiêm theo lịch Nhật.
- Viêm não Nhật Bản (JE): Nhật không công nhận mũi Việt Nam vì lịch Nhật bắt đầu từ 3 tuổi → chờ đến 3 tuổi.
Việc cần làm khi nhập học/đăng ký y tế:
- Mang theo sổ tiêm + bản dịch công chứng và đăng ký tại 保健所 (trung tâm y tế quận/huyện) để được sắp lịch bổ sung.
② Trường hợp 2: Bé sang Nhật khi 2 tuổi
Trẻ tại Việt Nam thường đã tiêm:
- Hoàn thành 6 trong 1
- MMR 1 mũi hoặc chưa
- Thủy đậu 1 mũi
- JE: 1–2 mũi
- Cúm (có thể đã tiêm hoặc chưa)
Xử lý tại Nhật sau khi nhập dữ liệu:
- MR (MMR): Nếu đã tiêm 1 mũi → tương đương mũi 1 theo lịch Nhật.
- Thủy đậu: Nhật yêu cầu tổng 2 mũi → nếu mới tiêm 1 → phải tiêm mũi thứ 2.
- JE: Nhật không công nhận mũi Việt Nam → đợi đến 3 tuổi rồi bắt đầu theo lịch Nhật.
- DPT–IPV: Nếu không chứng minh được số mũi chính xác → có thể phải tiêm nhắc 1 liều.
Lưu ý:
Nếu chưa đủ MR hoặc thủy đậu → Nhật sẽ bắt buộc tiêm.
③Trường hợp 3: Bé sang Nhật khi 3 tuổi
Đây là thời điểm quan trọng vì Nhật bắt đầu tiêm viêm não Nhật Bản (JE).
Trẻ Việt Nam thường đã có:
- MMR đủ
- 6 trong 1 đủ
- JE: 1–2 mũi
- Thủy đậu: 1–2 mũi
Nhật xử lý như sau:
- JE: Có thể phải tiêm lại từ đầu theo lịch Nhật (vì không công nhận mũi tiêm tại Việt Nam).
- MR (MMR): Nếu đã tiêm đủ 2 mũi → Nhật công nhận → không cần tiêm thêm.
- Thủy đậu: Nếu đã đủ 2 mũi → không cần tiêm bổ sung.
- DPT-IPV: Nếu không rõ hoặc thiếu minh chứng → có thể phải tiêm nhắc loại dành cho trẻ lớn (Adacel hoặc Boostrix).
④ Trường hợp 4: Bé sang Nhật khi 4 tuổi
Thông thường trẻ Việt Nam đã hoàn tất:
- 6 trong 1
- MMR 2 mũi
- Thủy đậu 2 mũi
- JE đủ liều
- Có/không có mũi nhắc uốn ván + ho gà
Khi vào hệ thống Nhật:
- JE: Nhật có thể yêu cầu tiêm lại theo lịch của Nhật dù trẻ đã tiêm tại Việt Nam.
- DPT–IPV: Có thể yêu cầu tiêm mũi nhắc dạng cho trẻ lớn (4–6 tuổi).
- Cúm: Không bắt buộc, tiêm hàng năm nếu gia đình muốn.
- Các vaccine Việt Nam có nhưng Nhật không dùng (rota, não mô cầu, viêm gan A): Không cần tiêm thêm tại Nhật.
⑤ Trường hợp 5: Bé sang Nhật khi 5–6 tuổi (chuẩn bị vào tiểu học)
Tại Nhật, quy định bắt buộc ở độ tuổi này gồm:
- MR (MMR) mũi 2
- Mũi nhắc DPT–IPV hoặc Tdap
Nếu trẻ Việt Nam đã hoàn tất:
- Nếu có đủ MMR và đã tiêm nhắc uốn ván–ho gà gần đây → Nhật có thể chấp nhận (tùy tỉnh/tùy trường).
- JE: Nếu chưa theo lịch Nhật → vẫn phải tiêm từ đầu.
⚠️ Lưu ý chung quan trọng cho phụ huynh
- Khi vừa sang Nhật, hãy mang theo:
✔ Sổ tiêm chủng (bản gốc)
✔ Bản dịch tiếng Nhật có công chứng
✔ Giấy cư trú (Tiếng Nhật: 住民票) - Một số mũi tiêm nếu quá thời hạn tiêm miễn phí trong hệ thống Nhật → sẽ chuyển sang tính phí.
Link tham khảo của bài viết:
https://hcdc.vn/lich-tiem-chung-mo-rong-cho-tre-em-0yWj3L.html
20251020_vaccine_schedule.xlsx