SỎI AMIDAN – BỆNH NHỎ NHƯNG KHÔNG NÊN XEM NHẸ

Khi nào cần đi khám, điều trị ở đâu và chi phí cụ thể tại Nhật?

　　Sỏi amidan (Tiếng Nhật: 扁桃結石) là những khối vôi hóa màu trắng hoặc vàng, hình thành trong các hốc và khe rãnh của amidan. Do cấu trúc đặc biệt nhiều khe sâu, amidan rất dễ giữ lại mảnh thức ăn thừa, xác tế bào bong tróc và vi khuẩn. Theo thời gian, các chất này kết hợp với muối canxi trong nước bọt, dần dần hình thành sỏi.

Tại Nhật Bản, sỏi amidan không phải là bệnh hiếm. Trong thực hành lâm sàng tai mũi họng, đa số sỏi amidan có kích thước nhỏ và ít triệu chứng. Tuy nhiên, các báo cáo y văn – tiêu biểu là trường hợp sỏi amidan khổng lồ phải phẫu thuật cắt amidan được đăng trên tạp chí Khoa khoang miệng - Tai mũi họng (Năm 2015, Link cuối bài viết) – cho thấy sỏi amidan có thể phát triển âm thầm trong nhiều năm, đạt kích thước lớn mà triệu chứng vẫn rất nhẹ.

　　Triệu chứng từ khó chịu nhẹ đến ảnh hưởng chất lượng sống

Phần lớn người mắc sỏi amidan không nhận ra bệnh trong giai đoạn đầu. Các triệu chứng thường gặp gồm:

Cảm giác vướng, cộm hoặc có dị vật trong họng
Khó chịu khi nuốt, đặc biệt là nuốt khô
Hôi miệng dai dẳng, không cải thiện dù vệ sinh răng miệng kỹ
Đôi khi đau họng nhẹ, tái phát

Ở giai đoạn ổn định, nhiều bệnh nhân chỉ có cảm giác không rõ ràng, dễ bị bỏ qua. Ngược lại, khi sỏi làm bít các hốc amidan, viêm amidan hoặc viêm quanh amidan có thể xảy ra, gây đau họng, đau khi nuốt, thậm chí sốt.

　　Vì sao sỏi amidan hình thành?

Các yếu tố thường gặp bao gồm:

Viêm amidan mạn tính: làm hốc amidan sâu và dễ ứ đọng
Viêm mũi xoang mạn: dịch nhầy chảy xuống họng, mắc lại ở amidan
Vệ sinh răng miệng kém
Khô miệng, uống ít nước
Hút thuốc lá, uống rượu bia nhiều
Chế độ ăn giàu canxi

Theo nghiên cứu tại Nhật, thành phần chủ yếu của sỏi amidan là phosphate canxi, tương tự sỏi tuyến nước bọt hay cao răng.

　　Khám sỏi amidan ở Nhật thì khám tại khoa nào?

Tại Nhật Bản, người nghi ngờ có sỏi amidan nên khám tại:

Khoa Tai Mũi Họng (耳鼻咽喉科 – Jibi Inkōka)

Bác sĩ sẽ:

Khám họng trực tiếp
Sờ nắn vùng amidan
Trường hợp nghi sỏi nằm sâu hoặc kích thước lớn có thể chỉ định CT scan

　　Điều trị sỏi amidan tại Nhật Bản

🔹 Sỏi nhỏ – ít triệu chứng

Theo dõi
Súc họng nước muối
Tăng uống nước
Hướng dẫn vệ sinh răng miệng kỹ
Có thể lấy sỏi đơn giản tại phòng khám

🔹 Sỏi lớn, tái phát hoặc viêm mạn

Lấy sỏi tại phòng khám (trong giới hạn an toàn)
Trường hợp lấy khó hoặc tái phát nhiều lần:
Cắt amidan (口蓋扁桃摘出術) là phương pháp điều trị triệt để

Các nghiên cứu tại Nhật cho thấy sau cắt amidan, tỷ lệ tái phát sỏi gần như không ghi nhận.

　　Chi phí điều trị sỏi amidan tại Nhật (Tham khảo)

Áp dụng cho người có bảo hiểm y tế quốc dân hoặc bảo hiểm xã hội, chi trả 30%

Khám Tai Mũi Họng: khoảng 1.000 – 3.000 yên
CT scan vùng cổ họng: khoảng 3.000 – 6.000 yên
Lấy sỏi đơn giản tại phòng khám: vài nghìn yên
Phẫu thuật cắt amidan (nội trú 7–10 ngày):
Tổng chi phí thực tế khoảng 80.000 – 150.000 yên
(có thể giảm thêm nếu áp dụng 制度高額療養費 – chế độ chi phí y tế cao)

　　Khi nào nên đi khám ngay?

Hôi miệng kéo dài không rõ nguyên nhân
Cảm giác dị vật họng nhiều tháng
Đau họng tái đi tái lại
Sỏi to, không tự lấy được
Tiền sử viêm amidan mạn

Sỏi amidan là bệnh lành tính nhưng không nên xem nhẹ. Nhiều trường hợp, đặc biệt là sỏi lớn, diễn tiến âm thầm trong nhiều năm và chỉ được phát hiện khi khám chuyên khoa. Tại Nhật Bản, việc chẩn đoán và điều trị sỏi amidan tương đối chuẩn hóa, chi phí hợp lý khi có bảo hiểm, và phẫu thuật cắt amidan mang lại hiệu quả triệt để cho các trường hợp tái phát.

Nếu có triệu chứng nghi ngờ, khám Tai Mũi Họng sớm là cách đơn giản nhất để tránh phiền toái kéo dài bạn nhé.

　　***Dưới đây là 5 từ vựng song ngữ Nhật – Việt quan trọng, rất hay gặp khi khám và tư vấn sỏi amidan

1. 扁桃結石（へんとうけっせき）: Sỏi amidan

2. 口蓋扁桃（こうがいへんとう）: Amidan khẩu cái

3. 咽頭違和感（いんとういわかん）: Cảm giác vướng / khó chịu ở họng

4. 口臭（こうしゅう）: Hôi miệng

5. 口蓋扁桃摘出術（こうがいへんとうてきしゅつじゅつ）: Phẫu thuật cắt amidan

Link tham khảo bài viết:

https://www.jstage.jst.go.jp/article/stomatopharyngology/28/2/28_155/_pdf

Sỏi amidan: Nguyên nhân, triệu chứng, phương pháp điều trị và phòng ngừa