Sai sót y tế nghiêm trọng tại bệnh viện ở Saitama khiến bệnh nhân ung thư máu tử vong. Tiêm nhầm thuốc ung thư máu vào nội tủy.
2 giờ trướcTin tức được báo chí Nhật Bản đưa ngày 11/3/2026 về vụ việc tại Trung tâm y tế Nhi khoa tỉnh Saitama khiến nhiều người không khỏi bàng hoàng: Một thiếu niên tử vong, hai bệnh nhi khác, một dưới 10 tuổi và một trên 10 tuổi phải mang di chứng nặng sau khi tiêm thuốc chống ung thư. Đây không còn đơn thuần là một bản tin y tế, mà là một cú đánh thẳng vào niềm tin của người bệnh khi đặt trọn sinh mạng của mình vào bệnh viện. Người ta tìm đến bệnh viện khi không còn đường lui, khi sự sống buộc phải trao vào tay người khác. Đó lẽ ra phải là nơi an toàn nhất. Thế nhưng, chính tại nơi ấy, một sai sót đã xảy ra và cái giá phải trả là không gì có thể cứu vãn.
Dưới góc nhìn của một người dân bình thường, cảm giác đầu tiên khi đọc tin này của HICO chỉ có thể gói gọn trong một từ: sốc. Không phải vì đây là một tai nạn y khoa hiếm gặp, mà vì nó xảy ra theo cách quá đau lòng khi một hành động nhằm cứu người lại trở thành nguyên nhân cướp đi sự sống, hoặc để lại những di chứng không thể hồi phục.
1. Hiểu về bệnh của các bệnh nhân trên – Bệnh bạch cầu cấp. Vì sao phải tiêm thuốc chống ung thư?
Bệnh được nhắc đến trong tai nạn y khoa trên là bạch cầu cấp (leukemia, 急性白血病), một dạng ung thư máu. Ở bệnh này, các tế bào bạch cầu bất thường tăng sinh mất kiểm soát trong tủy xương, lấn át các tế bào máu bình thường. Kết quả là bệnh nhân bị:
- Thiếu máu (mệt mỏi, chóng mặt)
- Giảm tiểu cầu (dễ chảy máu)
- Suy giảm miễn dịch (dễ nhiễm trùng)
Điều trị chủ yếu là hóa trị dùng thuốc để tiêu diệt tế bào ung thư. Một đặc trưng của căn bệnh này là tế bào ung thư có thể lan vào hệ thần kinh trung ương (Não và tủy sống). Vì vậy, bác sĩ phải tiêm thuốc trực tiếp vào dịch não tủy (gọi là tiêm nội tủy – 髄腔内注射). Đây là kỹ thuật rất đặc biệt:
- Thuốc được tiêm vào vùng cột sống
- Chỉ một số thuốc nhất định được phép dùng
2. Sai lầm chí mạng! Vì sao vincristine lại nguy hiểm?
Trong vụ việc này, một thuốc tên là vincristine (Tiếng Nhật:ビンクリスチン) đã được phát hiện trong dịch não tủy của bệnh nhân. Điều đáng nói,
- Vincristine chỉ được phép tiêm vào tĩnh mạch
- Nghiêm cấm tiêm vào dịch não tủy
Lý do là vì thuốc này có độc tính thần kinh cực mạnh. Nếu vào hệ thần kinh trung ương, nó có thể gây:
- Liệt tiến triển
- Tổn thương tủy sống không hồi phục
- Ngừng hô hấp
- Tử vong
Nói thẳng ra đây là một sai sót chết người đã được y học cảnh báo từ nhiều thập kỷ trước.
3. Hệ thống an toàn y tế của bệnh viện này đã không chặn được sai sót
Bệnh viện cho biết quy trình tiêm không có vấn đề. Nhưng thực tế lại có thuốc cấm xuất hiện trong dịch não tủy của bệnh nhân. Điều này dẫn đến một câu khẳng định rằng, sai sót không phải ở “một người”, mà ở cả hệ thống kiểm soát
Trong y học hiện đại, những lỗi như vậy đáng lẽ phải được ngăn chặn bởi nhiều tầng kiểm tra:
- Phân tách thuốc tuyệt đối (thuốc tiêm tĩnh mạch với nội tủy)
- Dán nhãn cảnh báo rõ ràng
- Kiểm tra nhiều lớp (check chéo…)
- Thiết kế dụng cụ không thể nhầm lẫn
4. Cảm nhận của một người đọc tin
Đọc xong tin này, cảm giác còn lại trong tôi không chỉ là thương xót, mà còn là một nỗi sợ các bạn ạ. “Nếu là mình hoặc người thân thì sao?” Chúng ta thường tin rằng bệnh viện là nơi an toàn nhất; Bác sĩ là người có thể cứu mình. Nhưng vụ việc này khiến niềm tin đó lung lay. Con người luôn có thể sai và nếu hệ thống an toàn điều trị không ngăn được sai sót, thì ai cũng có thể trở thành nạn nhân.
5. Người bệnh có thể tự bảo vệ mình không?
Đây là câu hỏi khó, nhưng không phải là không có cách để chúng ta chủ động xác nhận thông tin và bảo vệ mình, người thân.
(1) Hiểu cơ bản về điều trị của mình
- Khi được bác sĩ kê đơn, hãy hỏi rõ: Đó là thuốc gì? dùng để làm gì? Tác dụng phụ là gì?
- Là thuốc tiêm hay uống? Nếu là tiêm thì tiêm vào đâu? tĩnh mạch hay hay ở đâu? Thuốc uống thì cách uống thế nào?
(2) Xác nhận trước khi dùng thuốc, cung cấp thông tin về thuốc khác nếu đang dùng.
(3) Có người nhà đi cùng
Trong những thủ thuật nguy cơ cao, một người thứ hai đi cùng lắng nghe quan sát có thể an tâm hơn
(4) Không ngại hỏi và trao đổi bất cứ điều gì thấy cần thiết phải hỏi lại hoặc cần lưu ý hoặc xin ý kiến bác sĩ.
6. Nhật Bản có hệ thống giám sát không? Có và khá chặt chẽ
(1) Hệ thống điều tra tai nạn y khoa
- Bắt buộc báo cáo các ca tử vong bất thường
- Có sự tham gia của bên thứ ba
(2) Bộ Y tế Nhật
- Thu thập dữ liệu tai nạn y khoa toàn quốc
- Ban hành cảnh báo an toàn
(3) Trung tâm hỗ trợ an toàn y tế
- Hỗ trợ tư vấn cho bệnh nhân
- Tiếp nhận khiếu nại
7. Sau tất cả, niềm tin nên đặt ở đâu?
Sau sự việc này, chúng ta cũng không nên “mất niềm tin vào y tế”. Có lẽ, điều hợp lý hơn là tin vào khoa học và hệ thống an toàn điều trị, nhưng luôn giữ một phần chủ động cho bản thân. Tin tức về sai phạm tại trung tâm Y tế Saitama không chỉ là một tai nạn y tế. Đây là lời nhắc nhở cho chúng ta rằng:
- Một sai sót nhỏ trong y khoa có thể đổi bằng sinh mạng
- Hệ thống an toàn phải mạnh hơn sai sót của con người
- Và bệnh nhân không nên hoàn toàn thụ động và phó mặc việc điều trị cho cơ sở y tế.
Chúng ta, những người bệnh tuy không cần hiểu rõ tường tận về y khoa nhưng ít nhất cần hiểu bệnh của bản thân – kiểm chứng tác dụng – và cùng tham gia vào quá trình điều trị với nhân viên y tế.
Link tham khảo bài viết:
