Niềm vui và cơ hội làm mẹ cho những bệnh nhân từng bị ung thư xương hồi nhỏ
Tại Bệnh viện Quốc tế St. Luke, Tokyo, một câu chuyện tưởng như chỉ có trong y văn đã trở thành sự thật. Hai phụ nữ từng mắc ung thư khi còn rất trẻ đã sinh con nhờ chính mô buồng trứng của mình được lấy ra, đông lạnh trước điều trị, rồi ghép trở lại cơ thể nhiều năm sau. Công trình này được công bố trên tạp chí Climacteric vào ngày 8/12/2025 và được truyền thông đưa tin vào ngày 4/1/2026 đánh dấu một bước tiến quan trọng của y học sinh sản trong việc bảo tồn khả năng làm mẹ cho bệnh nhân ung thư.
Câu chuyện của bệnh nhân
Bệnh nhân từng mắc Sarcoma Ewing hồi nhỏ. Đây là một loại ung thư hiếm gặp ở xương hoặc mô mềm, thường xuất hiện ở trẻ em và thanh thiếu niên. Khi ấy, ưu tiên hàng đầu là cứu sống họ. Trước khi bắt đầu hóa trị và xạ trị, những phương pháp mạnh có thể làm tổn thương buồng trứng thì các bác sĩ đã đề nghị một lựa chọn: Cắt một phần buồng trứng bằng nội soi và đông lạnh bảo quản mô. Nhiều năm sau, khi ung thư đã lui bệnh và họ được phép mang thai, một thực tế đau lòng hiện ra. Buồng trứng còn lại đã suy kiệt, rơi vào tình trạng suy buồng trứng sớm (POI) giống như mãn kinh ở tuổi 20~30. Nhưng hy vọng chưa tắt!
Đánh thức buồng trứng đã ngủ quên
Các bác sĩ đã rã đông mô buồng trứng và ghép trở lại cơ thể bằng kỹ thuật mới gọi là Phương pháp chuỗi vòng (Circular String Method サーキュラー・ストリング法):
- Các mảnh mô buồng trứng được xâu lại như chuỗi hạt.
- Đặt vào một “túi phúc mạc” gần tử cung.
- Thiết kế này giúp:
- Tăng tiếp xúc mạch máu
- Giảm chèn ép mô
- Tăng khả năng sống còn của mô ghép
Buồng trứng không chỉ là nhà chứa trứng, mà là một cơ quan nội tiết. Khi mô buồng trứng được tái tưới máu và sống lại, nó sẽ,
- Sản xuất estrogen
- Kích hoạt lại chu kỳ kinh
- Cho phép trứng trưởng thành
Và rồi… kinh nguyệt trở lại. Sau đó, bệnh nhân được thực hiện thụ tinh ống nghiệm (IVF). Những noãn bào lấy từ chính mô ghép ấy đã tạo thành phôi. Năm 2025, hai em bé chào đời.
Hiểu rõ hơn về căn bệnh từng đe dọa họ
1️⃣ Sarcoma Ewing
Sarcoma Ewing là một loại ung thư hiếm gặp thường xảy ra ở trẻ em và thanh niên. Vùng cơ thể bị ảnh hưởng bởi Sarcoma Ewing có thể bao gồm xương chân, tay, bàn chân, bàn tay, ngực, xương chậu, cột sống hoặc hộp sọ. Khi Sarcoma Ewing ảnh hưởng đến các mô mềm, thường gây tổn thương thân, tay, chân, đầu cổ, khoang bụng và một số bộ phận khác của cơ thể. Khi so sánh với các bệnh ung thư khác, các khối u xương ác tính như Sarcoma Ewing rất hiếm. Trong số những khối u xương hiếm gặp, Sarcoma Ewing là loại u phổ biến thứ hai ở trẻ em và thanh niên. Theo số liệu về trẻ em dưới 15 tuổi, cứ 1 triệu trẻ thì có khoảng 1,7 trẻ mắc bệnh.
Hiện nay vẫn chưa xác định được nguyên nhân chính xác của Sarcoma Ewing. Hầu hết các bệnh ung thư được biết là phát sinh từ một loại mô hoặc cơ quan nhất định. Ví dụ, ung thư vú phát sinh từ các tế bào vú. Tuy nhiên, trong trường hợp Sarcoma Ewing, các bác sĩ không biết chính xác loại tế bào nào là nơi ung thư bắt đầu. Chúng ta đã biết ung thư hình thành khi có những thay đổi xảy ra trong nhiễm sắc thể của tế bào. Trong bệnh Sarcoma Ewing, vật chất di truyền trong nhiễm sắc thể số 11 và số 22 không khớp với nhau. Bất thường di truyền này không được di truyền từ cha mẹ mà những thay đổi về nhiễm sắc thể này xảy ra sau khi đứa trẻ được sinh ra. Các bác sĩ chưa xác định được bất kỳ yếu tố nguy cơ nào khiến trẻ dễ mắc Sarcoma Ewing. Triệu chứng phổ biến của Sarcoma Ewing là cảm giác đau và có thể sưng tại vị trí khối u. Tuy nhiên, khối u có thể tồn tại trong nhiều tháng trước khi trở nên đủ lớn để gây đau và sưng. Trong một số trường hợp, triệu chứng đầu tiên của Sarcoma Ewing là sự hiện diện của một khối bất thường. Do đó, cha mẹ cần lưu ý đến những bất thường trên cơ thể trẻ để kịp thời phát hiện bệnh.
2️⃣ Hóa trị và xạ trị ảnh hưởng cơ thể nữ giới thế nào?
Hóa trị
- Thuốc tiêu diệt tế bào phân chia nhanh.
- Không chỉ tế bào ung thư mà cả:
- Tế bào tóc khiếnn rụng tóc
- Niêm mạc ruột gây buồn nôn
- Tế bào buồng trứng → mất nang noãn
Buồng trứng chứa số lượng nang trứng hữu hạn từ khi sinh ra. Khi hóa trị phá hủy chúng sẽ không tái tạo lại được.
Xạ trị
- Tia năng lượng cao phá hủy DNA tế bào ung thư.
- Nếu chiếu vào vùng chậu:
- Gây xơ hóa buồng trứng
- Mất nguồn máu nuôi
- Tổn thương tử cung
Kết quả: mãn kinh sớm, vô sinh.
Vì sao ghép vào phúc mạc lại có tác dụng?
Phúc mạc là lớp màng giàu mạch máu bao quanh các tạng trong ổ bụng.
Khi đặt mô buồng trứng vào đó:
- Mạch máu mới phát triển vào mô ghép (quá trình tái tưới máu).
- Mô bắt đầu tiết hormone.
- Nang trứng còn sống sót có thể phát triển.
Điều kỳ diệu là bảo tồn những nang trứng còn non trước khi điều trị ung thư tàn phá chúng.
Ý nghĩa vượt ra ngoài hai ca sinh
Trước đây, phụ nữ trẻ bị ung thư thường phải đối diện hai câu hỏi:
- Làm sao sống sót?
- Có bao giờ được làm mẹ?
Giờ đây, họ có câu trả lời rằng họ có thể điều trị ung thư, và vẫn giữ lại cơ hội làm mẹ. Kỹ thuật này đặc biệt có giá trị cho:
- Trẻ em gái chưa dậy thì (không thể lấy trứng)
- Phụ nữ cần điều trị gấp
- Người không có thời gian kích trứng
Trong phòng sinh năm 2025, tiếng khóc của hai đứa trẻ không chỉ là âm thanh của sự sống. Đó là âm thanh của khoa học, của niềm tin, và của một quyết định dũng cảm được đưa ra nhiều năm trước khi bệnh nhân còn là một cô bé đang chiến đấu với ung thư. Y học đã không chỉ cứu mạng họ. Y học đã trả lại cho họ tương lai, bạn nhỉ.
Link tổng hợp bài viết:
