Quay lại
2 giờ trướcCách đây không lâu, tôi có dịp phiên dịch cho một chị bệnh nhân 49 tuổi đi tầm soát ung thư vú bằng phiếu khám miễn phí của địa phương tại Nhật Bản. Chị chưa đến viện khám ngay vì còn bận công việc cho dù gần đây chị có hiện tượng đầu vú tiết dịch nhiều đến mức làm ướt cả áo lót, kèm theo cảm giác hơi đau và căng tức ở ngực phải. Sắp xếp mãi rồi may chị cũng đi khám được ở bệnh viện. Sau khi khám lâm sàng, chụp nhũ ảnh và siêu âm vú, bác sĩ phát hiện chị bị ung thư vú.
Khi nghe bác sĩ giải thích cần phẫu thuật cắt bỏ khối u và sẽ tiến hành "sinh thiết hạch gác" (Tiếng Nhật:センチネルリンパ節生検), chị vô cùng hoang mang. "Tại sao phải kiểm tra hạch?" "Liệu ung thư đã di căn chưa?" "Có phải cắt vét hết hạch nách không?" Đó cũng là những câu hỏi mà rất nhiều bệnh nhân ung thư vú thường gặp.
Mời anh chị và các bạn tìm hiểu về Sinh thiết hạch gác – một kỹ thuật đã làm thay đổi hoàn toàn cách điều trị ung thư vú hiện đại cùng HICO trong bài viết dưới đây nhé.
Như chúng ta đã biết, tế bào ung thư có thể lan ra khỏi khối u theo hai con đường:
Trong đó, hệ bạch huyết giống như mạng lưới "đường cao tốc" chạy khắp cơ thể. Dọc theo các tuyến đường này có rất nhiều hạch bạch huyết. Đối với ung thư vú, phần lớn dịch bạch huyết từ vú sẽ đổ về các hạch ở vùng nách. Vì vậy, nếu tế bào ung thư bắt đầu rời khỏi khối u, nơi đầu tiên chúng thường đến chính là hạch vùng nách. Trước đây, các bác sĩ tin rằng ung thư sẽ di căn từng bước: Vú → Hạch nách → Các hạch xa hơn → Cơ quan khác. Do đó, gần như tất cả bệnh nhân ung thư vú đều được nạo vét toàn bộ hạch nách. Tuy nhiên, theo thời gian, các nghiên cứu lớn trên thế giới cho thấy thực tế phức tạp hơn rất nhiều. Nhiều bệnh nhân bị cắt toàn bộ hạch nhưng hoàn toàn không có tế bào ung thư trong hạch. Điều đó có nghĩa là họ phải chịu những biến chứng nặng nề của phẫu thuật mà không thực sự nhận được lợi ích điều trị tương xứng.
Hãy tưởng tượng hệ bạch huyết giống như một dòng sông. Khối u là điểm xuất phát ở thượng nguồn. Nếu có tế bào ung thư trôi theo dòng nước thì chúng sẽ đến trạm kiểm soát đầu tiên trước khi đi tiếp. Trạm kiểm soát đầu tiên đó chính là Hạch gác. Tiếng Anh gọi là Sentinel Lymph Node. Từ "sentinel" có nghĩa là lính gác, người canh gác. Nói cách khác, đây là hạch đầu tiên nhận dịch bạch huyết từ khối u. Nếu hạch này sạch, khả năng các hạch phía sau cũng sạch là rất cao.
Trong lúc phẫu thuật ung thư vú, bác sĩ sẽ tiêm một chất đánh dấu quanh khối u hoặc quanh quầng vú.
Tùy bệnh viện, chất đánh dấu có thể là:
Các chất này sẽ di chuyển theo đường bạch huyết giống như tế bào ung thư. Bác sĩ sẽ theo dấu đường đi đó để tìm ra hạch đầu tiên nhận dòng chảy.
Sau đó:
Toàn bộ quá trình này được gọi là Sinh thiết hạch gác.
Trường hợp 1: Không phát hiện tế bào ung thư
Đây là kết quả mà mọi bệnh nhân đều mong đợi. Nếu hạch gác âm tính:
Trường hợp 2: Có tế bào ung thư trong hạch gác
Khi đó bác sĩ sẽ đánh giá thêm:
Điều thú vị là hiện nay không phải cứ có di căn hạch là bắt buộc phải nạo vét toàn bộ hạch nách.
Nhiều nghiên cứu quốc tế lớn cho thấy ở một số bệnh nhân có ít hạch dương tính, việc bỏ qua nạo vét hạch không làm giảm tỷ lệ sống còn nếu được điều trị bổ trợ phù hợp.
Phù bạch huyết cánh tay
Đây là biến chứng đáng sợ nhất. Cánh tay bên phẫu thuật có thể:
Một số trường hợp kéo dài suốt đời.
Tê bì và rối loạn cảm giác
Do các dây thần kinh nhỏ vùng nách bị tổn thương. Bệnh nhân có thể:
Hạn chế vận động vai
Một số người gặp khó khăn khi:
Chính vì vậy, sinh thiết hạch gác được xem là một trong những bước tiến quan trọng nhất của phẫu thuật ung thư vú hiện đại.
Khi bác sĩ giải thích cho bệnh nhân, phiên dịch y tế chúng ta ngoài dịch đúng từ ngữ còn phải hiểu mục đích của loại xét nghiệm này.
Các từ vựng cần nhớ:
Chị em phụ nữ nhớ đi kiểm tra, tầm soát sức khỏe định kỳ nha.
Link tổng hợp và tham khảo cho bài viết:
腋窩リンパ節郭清とセンチネルリンパ節生検 | 手術の前に | HER2陽性乳がん | 乳がん.jp
Q23．センチネルリンパ節生検について教えてください。 | ガイドライン | 患者さんのための乳癌診療ガイドライン2019年版
