
Mắc Trĩ nào thì mới tiêm xơ được? Bệnh trĩ và các phương pháp điều trị hiện nay tại Nhật
Ở Nhật Bản, bệnh trĩ (Tiếng Nhật:痔核) không chỉ gặp ở người lớn tuổi mà ngày càng nhiều người trẻ, nhân viên văn phòng, người làm việc ngồi lâu, phụ nữ sau sinh mắc phải. Tuy nhiên, do vị trí bệnh khó nói, nhiều người ngại đi khám nên để bệnh nặng mới điều trị. Hiện nay, ngoài phẫu thuật cắt trĩ truyền thống, Nhật Bản còn có phương pháp tiêm xơ (hóa) búi trĩ (Tiếng Nhật:ALTA療法 ― アルタりょうほう), điều trị không cần cắt, ít đau, có thể về trong ngày.
Bài viết dưới đây của HICO sẽ cùng bạn tìm hiểu bệnh trĩ là gì, nguyên nhân, ai dễ mắc, và so sánh các phương pháp điều trị hiện nay tại Nhật nhé.
1. Bệnh trĩ là gì?
Bên trong hậu môn của chúng ta vốn có một cấu trúc gọi là Đám rối tĩnh mạch trực tràng trong khoang dưới niêm mạc, giống như lớp đệm mềm chứa nhiều mạch máu, giúp đóng kín hậu môn và kiểm soát đại tiện. Khi vì một lý do nào đó máu ứ đọng, mạch máu giãn ra, mô bị kéo giãn và sa xuống, sẽ hình thành búi trĩ.
Có 3 loại trĩ chính
Loại | Vị trí | Đặc điểm |
Trĩ nội | Trong trực tràng | Thường chảy máu, ít đau |
Trĩ ngoại | Ngoài hậu môn | Đau, sưng |
Trĩ hỗn hợp | Cả trong và ngoài | Khá nặng |
2. Nguyên lý gây bệnh trĩ
Có 2 cơ chế chính:
(1) Giãn tĩnh mạch: Máu bị ứ đọng làm tĩnh mạch phình giãn tạo búi trĩ.
(2) Trượt đám rối tĩnh mạch trực tràng: Mô đệm hậu môn bị kéo giãn, trượt xuống, sa ra ngoài hình thành sa trĩ
Thực tế, bệnh trĩ thường do kết hợp cả hai cơ chế trên.
3. Ai dễ bị trĩ?
Rất nhiều người trẻ ở Nhật thuộc nhóm nguy cơ cao:
Nhóm dễ mắc
- Người làm văn phòng, ngồi lâu
- Người bị táo bón
- Người hay tiêu chảy
- Người ngồi toilet lâu (dùng điện thoại)
- Người mang thai / sau sinh
- Người hay bê đồ nặng
- Người uống rượu nhiều
- Người ăn ít chất xơ
- Người stress, ngủ ít
Đặc biệt phụ nữ sau sinh rất dễ bị trĩ do:
- Thai nhi chèn ép tĩnh mạch
- Rặn khi sinh
- Táo bón sau sinh
Nhiều người sau sinh đi ngoài ra máu nhưng ngại đi khám, thực ra bệnh này rất thường gặp ở Nhật.
4. Triệu chứng bệnh trĩ
Triệu chứng thường gặp:
- Đi ngoài ra máu đỏ tươi
- Có cục lòi ra khi đi ngoài
- Phải dùng tay đẩy vào
- Ngứa hậu môn
- Cảm giác có vật lạ
- Đau (thường trĩ ngoại hoặc trĩ nghẹt)
- Dịch nhầy
5. Các phương pháp điều trị trĩ
Các phương pháp chính hiện nay
- Điều trị bảo tồn (thuốc, ăn uống)
- Tiêm xơ búi trĩ (ALTA療法)
- Thắt trĩ bằng vòng cao su
- Phẫu thuật cắt trĩ
- Phẫu thuật PPH
Sau đây HICO xin được nói kỹ hơn về phương pháp ở mục 2 và mục 4,5 trên.
① Tiêm xơ búi trĩ – ALTA療法
Đây là phương pháp rất phổ biến ở Nhật. Phương pháp này sử dụng thuốc (ジオン注) tiêm trực tiếp vào búi trĩ nội. Thuốc tiêm có thành phần chính là kali aluminum sulfat và acid tannic được tiêm vào búi trĩ, giúp giảm chảy máu, làm búi trĩ teo nhỏ và cứng lại.
Nguyên lý
Sau khi tiêm:
- Thuốc làm giảm lưu lượng máu vào búi trĩ
- Gây viêm vô khuẩn
- Mô bị xơ hóa
- Búi trĩ nhỏ lại
- Búi trĩ dính vào thành trực tràng
- Không còn sa ra ngoài
Tiêm theo phương pháp 4 bước
Một búi trĩ sẽ được tiêm 4 vị trí:
- Phần trên búi trĩ
- Trung tâm búi trĩ
- Lớp niêm mạc
- Phần dưới gần hậu môn
Ưu điểm của ALTA療法
Đây là lý do nhiều người chọn phương pháp này:
Ưu điểm
- Hầu như không đau
- Không cần nhập viện
- Về trong ngày
- Thời gian làm 10–20 phút
- Ít chảy máu
- Hôm sau có thể đi làm
- Hiệu quả nhanh
- Phù hợp người bận rộn ở Nhật
Chi phí ở Nhật (bảo hiểm 3割): khoảng 20,000 yên
Nhược điểm của ALTA療法
- Có thể tái phát (khoảng 10%)
- Chỉ dùng cho trĩ nội
- Trĩ ngoại lớn thì không hiệu quả
- Cần theo dõi 1 năm
- Hiếm khi có biến chứng:
- Sốt
- Loét trực tràng
- Hẹp trực tràng
- Áp xe
So sánh ALTA療法 và phẫu thuật cắt trĩ
Tiêm xơ ALTA | Phẫu thuật cắt trĩ | |
Đau | Rất ít | Đau nhiều |
Chảy máu | Ít | Có thể nhiều |
Nhập viện | Không | 3–7 ngày |
Thời gian | 15 phút | 1–2 giờ |
Đi làm lại | Hôm sau | 2–3 tuần |
Tái phát | Có thể | Ít |
Áp dụng | Trĩ nội | Mọi loại trĩ |
Mức độ nặng | Trung bình | Nặng |
② Các phương pháp phẫu thuật điều trị trĩ
Trong điều trị trĩ, khi các phương pháp bảo tồn, tiêm xơ (ALTA), thắt vòng cao su không còn hiệu quả hoặc trĩ ở mức độ nặng (Mức 3, 4), phẫu thuật sẽ được chỉ định. Hiện nay có hai phương pháp phẫu thuật chính:
- Phẫu thuật thắt và cắt trĩ
- Phẫu thuật PPH (khâu treo triệt mạch trĩ)
2.1. Phẫu thuật thắt cắt trĩ
Là phương pháp tiêu chuẩn và được sử dụng phổ biến nhất. Phương pháp này được Bác sĩ Milligan và Morgan công bố năm 1937 tại Anh và được đưa vào Nhật Bản khoảng năm 1960–1970. Cho đến nay, đây vẫn được xem là phương pháp phẫu thuật tiêu chuẩn trong điều trị trĩ. Nguyên lý cơ bản của phương pháp này là: Cắt búi trĩ theo chiều dọc từ ngoài vào trong ống hậu môn → thắt mạch ở gốc búi trĩ → cắt bỏ búi trĩ.
Mục tiêu của phẫu thuật:
- Loại bỏ mô trĩ bệnh lý
- Bảo tồn tối đa cấu trúc hậu môn bình thường
- Khôi phục hậu môn gần trạng thái sinh lý bình thường
Quy trình phẫu thuật
Các bước cơ bản:
- Xác định búi trĩ chính.
- Rạch da và niêm mạc theo hướng dọc.
- Bóc tách búi trĩ khỏi cơ thắt hậu môn.
- Thắt mạch máu tại gốc búi trĩ.
- Cắt bỏ búi trĩ.
- Để hở vết mổ (thường không khâu kín hoàn toàn để tránh hẹp hậu môn).
Ưu điểm
- Áp dụng được cho mọi loại trĩ
- Áp dụng được cho mọi mức độ trĩ
- Tỷ lệ chữa khỏi cao
- Ít tái phát
Nhược điểm
- Đau sau mổ nhiều
- Có thể chảy máu sau mổ
- Thời gian hồi phục lâu
- Có thể biến chứng:
- Chảy máu sau mổ
- Hẹp hậu môn
- Bí tiểu
- Nhiễm trùng
- Đau kéo dài
Đây được xem là nhược điểm lớn nhất của phương pháp này.
2.2 Phẫu thuật PPH
Không cắt trực tiếp búi trĩ mà:
- Dùng máy khâu vòng cắt một vòng niêm mạc trực tràng phía trên búi trĩ
- Treo búi trĩ lên lại vị trí bình thường
- Đồng thời cắt nguồn máu nuôi búi trĩ
Ưu điểm
- Ít đau hơn so với cắt trĩ truyền thống
- Hồi phục nhanh
- Nằm viện ngắn
- Ít chảy máu
Nhược điểm
- Không phù hợp với trĩ ngoại lớn
- Chi phí cao
- Có thể tái phát cao hơn so với cắt trĩ
6.Điều quan trọng nhất sau điều trị
Dù tiêm hay mổ, nếu sinh hoạt không thay đổi thì vẫn tái phát.
Phòng tái phát trĩ
- Uống nước nhiều
- Ăn rau, trái cây
- Không ngồi toilet lâu
- Không rặn mạnh
- Không ngồi lâu
- Tập thể dục
- Không uống rượu nhiều
- Đi vệ sinh ngay khi muốn
- Sau sinh phải điều trị táo bón
Bệnh trĩ không nguy hiểm nhưng ảnh hưởng chất lượng cuộc sống rất nhiều. Ở Nhật, các bác sĩ hay nhắc bệnh nhân rằng: “Trĩ là bệnh của lối sống.”
Hiện nay, điều trị trĩ đã thay đổi đáng kể, không phải trĩ nào cũng cần phẫu thuật. Phương pháp tiêm xơ búi trĩ là phương pháp hiện đại, ít đau, có thể thực hiện ngoại trú, rất phù hợp với người trẻ và những người bận rộn. Tuy nhiên, lựa chọn phương pháp điều trị còn phụ thuộc vào loại trĩ, mức độ sa, có trĩ ngoại hay không, tình trạng táo bón và mong muốn của bệnh nhân. Trong khi phẫu thuật thắt cắt trĩ vẫn được xem là tiêu chuẩn và triệt để nhất, nhược điểm là đau và nguy cơ biến chứng sau mổ cao, nên xu hướng hiện nay chuyển sang làm trĩ teo lại bằng tiêm xơ ALTA.
Dù lựa chọn phương pháp nào, trĩ vẫn có thể tái phát nếu không kiểm soát tốt táo bón, tiêu chảy, rặn mạnh khi đi cầu hoặc duy trì thói quen sinh hoạt chưa hợp lý. Vì vậy, việc điều chỉnh chế độ ăn uống, thói quen đi cầu và khám sớm khi có triệu chứng như chảy máu, cục lòi ra hay ngứa hậu môn là rất quan trọng, đồng thời cần lưu ý rằng không phải tất cả chảy máu hậu môn đều là trĩ, có thể liên quan polyp hoặc ung thư đại tràng. Bạn hãy chú ý đến thói quen sinh hoạt và ăn uống của bản thân nhé.
Link tổng hợp và tham khảo cho bài viết:
痛みがほぼなく入院も不要。痔を切らずに治す「ALTA療法」 | 神宮の杜よこやまクリニック | 愛知県名古屋市熱田区 | ドクターズインタビュー