
Khi vừa biết mình có thai, nhiều mẹ bầu Việt ở Nhật thường lo lắng: “Khi nào nên đi khám?”, “Bác sĩ sẽ kiểm tra những gì?”, “Chỉ số nào cần chú ý?”, “Nên hỏi bác sĩ bằng tiếng Nhật như thế nào?”.
Ở Nhật, khám thai gọi là 妊婦健診(にんぷけんしん), nhằm theo dõi sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi. Trong giai đoạn đầu thai kỳ 妊娠初期(にんしんしょき), tức khoảng tuần 4 đến tuần 15, thông thường mẹ sẽ khám khoảng 4 tuần một lần. Ít ai biết rằng vào tháng đầu tiên của thai kỳ, em bé chỉ là một phôi thai nhỏ xíu khoảng 0,2cm. Lúc này nhiều phụ nữ thậm chí còn chưa biết mình đang mang thai. Đến tháng thứ hai (4~7 tuần), thai bắt đầu hình thành đầu và thân. Đây cũng là thời điểm nhiều mẹ bầu phát hiện mình có thai do trễ kinh hoặc bắt đầu xuất hiện tình trạng nghén.
Khi bước sang tháng thứ ba (8~11 tuần), siêu âm đã có thể nhìn thấy rõ tim thai đang đập. Các ngón tay, ngón chân dần hình thành. Em bé lúc này dài khoảng 9cm và nặng khoảng 20g.
Đến tháng thứ tư (12~15 tuần), các cơ quan nội tạng quan trọng như tim, gan, thận, dạ dày tiếp tục phát triển. Một số trường hợp bác sĩ thậm chí đã có thể dự đoán giới tính của em bé.
Từ một chấm nhỏ gần như vô hình, chỉ sau hơn 3 tháng, thai nhi đã phát triển thành một sinh linh dài khoảng 18cm và nặng gần 120g.
Khoảng tuần thứ 5 đến tuần thứ 7 là thời điểm lý tưởng để khám thai lần đầu. Nhiều mẹ bầu đến bệnh viện với mong muốn được nhìn thấy em bé ngay lập tức, nhưng mục tiêu quan trọng nhất của bác sĩ lúc này lại là một việc khác: "Thai có nằm đúng trong tử cung hay không?" Nếu thai làm tổ ngoài tử cung, tình trạng này có thể gây nguy hiểm đến tính mạng người mẹ nếu không được phát hiện sớm. Bên cạnh đó, bác sĩ cũng kiểm tra xem đã xuất hiện tim thai chưa, có phải song thai hay không và người mẹ có mắc các bệnh lý như u nang buồng trứng hoặc u xơ tử cung hay không.
Bác sĩ thường dùng 超音波検査(ちょうおんぱけんさ), tức siêu âm, thường là siêu âm đầu dò âm đạo. Bác sĩ sẽ kiểm tra:
胎嚢は子宮の中に確認できていますか。Đã thấy túi thai trong tử cung chưa ạ?
心拍は確認できていますか。Đã thấy tim thai chưa ạ?
次はいつ受診すればいいですか。Lần sau em nên đi khám khi nào ạ?
出血や腹痛がある場合、どうすればいいですか。Nếu em bị ra máu hoặc đau bụng thì nên làm gì ạ?
Khoảng tuần thứ 8 đến tuần thứ 9, bác sĩ bắt đầu đo một chỉ số rất quan trọng gọi là: chiều dài đầu mông頭殿長(CRL).
Đây là chiều dài từ đầu đến mông của thai nhi. Nhiều người nghĩ ngày dự sinh được tính đơn giản từ ngày kinh cuối cùng. Thực tế tại Nhật, bác sĩ thường sử dụng kích thước thai ở giai đoạn này để hiệu chỉnh ngày dự sinh cho chính xác hơn. Nếu thai phát triển chậm hoặc nhanh hơn dự kiến vài ngày, ngày dự sinh có thể được điều chỉnh lại. Vì vậy nếu bạn nghe bác sĩ thông báo:「予定日を修正します。」
Chỉ số quan trọng cho lần khám thai này là:
Ngoài ra, bác sĩ có thể bắt đầu hướng dẫn làm thủ tục nhận:
Các mẹ lưu ý là sau khi được xác nhận có thai, hãy hỏi bệnh viện khi nào nên đi lấy sổ mẹ con tại 市役所 hoặc 区役所. Có sổ mẹ con và phiếu trợ cấp sẽ giúp giảm chi phí khám thai.
赤ちゃんの大きさは週数相当ですか。Kích thước của bé có phù hợp với tuần thai không ạ?
出産予定日はいつになりますか。Ngày dự sinh của em là khi nào ạ?
母子手帳はいつ取りに行けばいいですか。Khi nào em nên đi lấy sổ mẹ con ạ?
妊婦健診の補助券は次回から使えますか。Từ lần sau em có dùng được phiếu hỗ trợ khám thai không ạ?
Khoảng tuần 12~13 là lần khám khiến nhiều bố mẹ xúc động nhất. Trên màn hình siêu âm, em bé không còn là một chấm nhỏ nữa. Đầu, tay, chân, cột sống đã hiện rõ hơn. Nhiều bệnh viện và phòng khám ở Nhật cũng bắt đầu cho xem siêu âm 3D hoặc 4D trong giai đoạn này. Tuy nhiên bác sĩ sản khoa của bạn sẽ soi kỹ các chỉ số sau:
Ở một số phòng khám, từ tuần 12 trở đi có thể xem thêm 3D/4Dエコー, tức siêu âm 3D/4D. Tuy nhiên, hình ảnh có rõ hay không phụ thuộc vào tư thế của bé, lượng nước ối và vị trí tay chân của thai nhi. Đây cũng là thời điểm mẹ nên hỏi sớm nếu có nhu cầu làm các xét nghiệm sàng lọc trước sinh như:
Không phải phòng khám nào cũng làm các xét nghiệm này. Nếu muốn làm, mẹ nên trao đổi sớm, thường trong khoảng tuần 8–11 hoặc đầu thai kỳ để được giới thiệu sang cơ sở phù hợp.
赤ちゃんの発育は順調ですか。Sự phát triển của bé có thuận lợi không ạ?
頭や手足は確認できていますか。Có nhìn thấy đầu, tay chân của bé không ạ?
出生前診断について相談できますか。Em có thể tư vấn về xét nghiệm trước sinh không ạ?
NIPTを希望する場合、紹介状を書いていただけますか。Nếu em muốn làm NIPT, bác sĩ có thể viết giấy giới thiệu không ạ?
Tuần 15~16 đánh dấu giai đoạn kết thúc tam cá nguyệt đầu tiên. Đối với nhiều phụ nữ, cảm giác nghén bắt đầu giảm dần. Việc ăn uống cũng dễ dàng hơn trước. Nhưng bác sĩ vẫn tiếp tục theo dõi sát sức khỏe của mẹ thông qua:
Rất nhiều mẹ bầu Việt tại Nhật gặp tình trạng thiếu máu do thiếu sắt trong thai kỳ. Nếu cảm thấy thường xuyên mệt mỏi, chóng mặt hoặc tim đập nhanh, đừng ngại hỏi bác sĩ:
「貧血はありませんか。」(Tôi có bị thiếu máu không ạ?).
Các mục thường được theo dõi gồm:
血圧や尿検査に問題はありませんか。
Huyết áp và xét nghiệm nước tiểu của em có vấn đề gì không ạ?
貧血はありませんか。
Em có bị thiếu máu không ạ?
つわりで体重が減っていますが、大丈夫ですか。
Em bị nghén và sụt cân, như vậy có sao không ạ?
仕事を続けても大丈夫ですか。
Em tiếp tục đi làm có ổn không ạ?
食事で気をつけることはありますか。
Em cần chú ý gì trong ăn uống không ạ?
Trong giai đoạn đầu, mẹ thường được làm xét nghiệm máu và một số kiểm tra cơ bản. Các mục quan trọng gồm:
Trong mang thai giai đoạn đầu, mẹ bầu không nên tự chịu đựng nếu có dấu hiệu bất thường. Hãy gọi bệnh viện nếu có:
Có thể nói với bệnh viện:
出血があります。Em bị ra máu.
下腹部痛があります。Em bị đau bụng dưới.
つわりがひどくて、水分も取れません。Em nghén nặng, cả nước cũng không uống được.
今日受診したほうがいいですか。Hôm nay em có nên đi khám không ạ?
Ba tháng đầu thai kỳ là khoảng thời gian đầy hồi hộp. Bạn sẽ lo lắng khi chưa thấy túi thai. Bạn sẽ hồi hộp chờ đợi tim thai xuất hiện. Bạn sẽ vui mừng khi lần đầu tiên nhìn thấy tay chân con trên màn hình siêu âm. Điều các mẹ bầu Việt cần lưu ý nhất là chúng ta theo dõi thai kỳ theo đúng hướng dẫn nhằm phát hiện sớm những nguy cơ có thể xảy ra và nhận được sự hỗ trợ cần thiết để bước tiếp một thai kỳ khỏe mạnh.
Trong bài tiếp theo, HICO sẽ cùng tìm hiểu giai đoạn Mang thai giai đoạn giữa từ 16~27 tuần (妊娠中期16~27週), khi mẹ bắt đầu cảm nhận thai máy, biết giới tính em bé và trải qua những xét nghiệm quan trọng như tiểu đường thai kỳ, đo chiều dài cổ tử cung và siêu âm hình thái học chi tiết.
Các mẹ ủng hộ HICO và đón chờ bài viết mới cùng HICO nha.
Link tổng hợp bài viết:
【医師監修】妊娠初期(妊娠1〜4ヶ月)|よくある症状・過ごし方・赤ちゃんの様子を解説 | トモニテ
妊娠!初めての妊婦健診で何をする? - なかがわレディースクリニック