Mẹ bầu nên bổ sung gì – Khi nào – Ở mức độ nào (Phần 2 – Vitamin và khoáng chất)
19 giờ trướcTrong thai kỳ, vitamin và khoáng chất bổ sung không đơn thuần là uống cho yên tâm, mà là một phần của chăm sóc y khoa nhằm bảo vệ sức khỏe của cả mẹ và thai nhi. Nhiều nghiên cứu trong và ngoài nước đã cho thấy, việc bổ sung đúng loại đúng thời điểm đúng liều lượng có thể giúpgiảm rõ rệt nguy cơ biến chứng thai kỳ và hỗ trợ sự phát triển toàn diện của em bé. Điều quan trọng nhất mẹ bầucần nhớ là không phải uống càng nhiều càng tốt, mà là uống những gì cơ thể thật sự cần ở từng giai đoạn.
Vai trò cốt lõi của các vi chất quan trọng
- Axit folic (Folate) – HICO đã viết chi tiết ở bài trước – Mời mẹ bầu đọc lại nhé.
Đây là vi chất nền tảng trong giai đoạn sớm của thai kỳ. Folate tham gia vào quá trình tạo máu và đặc biệt quan trọng trong việc phòng ngừa dị tật ống thần kinh của thai nhi. Vì giai đoạn hình thành ống thần kinh diễn ra rất sớm, nhiều khi người mẹ chưa kịp nhận ra mình mang thai, nênviệc bổ sung folate cần được thực hiện ngay từ khi có kếhoạch mang thai.
- Sắt
Sắt giúp tạo hồng cầu và đảm bảo việc vận chuyển oxy cho cả mẹ và thai nhi. Khi mang thai, thể tích máu củangười mẹ tăng lên, đồng thời thai nhi cũng cần sắt để phát triển, nên nguy cơ thiếu máu tăng cao. Tuy nhiên, sắt chỉ nên bổ sung khi có nhu cầu thực sự, tốt nhất dựa trên kết quả xét nghiệm.
- Canxi
Canxi cần thiết cho sự hình thành xương và răng của thai nhi, đồng thời giúp bảo vệ hệ xương của người mẹ. Bổ sung đủ canxi còn góp phần giảm nguy cơ tăng huyết ápthai kỳ. Dù vậy, nếu khẩu phần ăn đã đủ, không nhất thiết phải dùng liều cao qua viên uống.
- DHA và EPA
DHA là thành phần quan trọng của não bộ và võng mạc, đóng vai trò thiết yếu trong sự phát triển trí não và thị giác của trẻ. Nhu cầu DHA tăng dần về cuối thai kỳ, nhưng nếu ăn cá đều đặn, nhiều mẹ bầu không cần bổ sung liều cao.
- Vitamin D
Vitamin D giúp cơ thể hấp thu canxi hiệu quả hơn và hỗ trợ hệ miễn dịch. Thiếu vitamin D có thể làm giảm hiệu quả của việc bổ sung canxi. Tuy nhiên, vitamin D là vitamin tan trong dầu, do đó cần dùng đúng liều, tránh tự ý tăng liều kéo dài.
Nguyên tắc cơ bản khi sử dụng thực phẩm bổ sung
Trước hết, mẹ bầu nên trao đổi với bác sĩ, nữ hộ sinh hoặc dược sĩ, vì nhu cầu vi chất thay đổi theo tuổi thai, tình trạng sức khỏe và tiền sử bệnh lý. Đặc biệt với sắt và vitamin A, việc tự ý dùng có thể gây quá liều và ảnh hưởng xấu đến thai nhi.
Khi sử dụng một hoặc nhiều loại thực phẩm bổ sung, cần kiểm tra kỹ hàm lượng từng thành phần để tránh trùng lặp. Ví dụ, nếu đã dùng viên tổng hợp có sắt, không nên uống thêm viên sắt riêng nếu chưa có chỉ định.
Việc chọn thời điểm uống cũng ảnh hưởng đến hiệu quả hấp thu. Sắt và canxi nên uống cách nhau; DHA vàvitamin D nên uống trong hoặc ngay sau bữa ăn để hấp thu tốt hơn.
Về độ an toàn, hãy ưu tiên các sản phẩm được sản xuất tạinhà máy đạt chuẩn GMP, có kiểm định chất lượng bởi bên thứ ba. Với sản phẩm nhập khẩu, cần đặc biệt lưu ý vì hàm lượng vi chất đôi khi cao hơn khuyến nghị dành cho phụ nữ châu Á.
Hướng dẫn bổ sung theo từng giai đoạn thai kỳ
- Giai đoạn chuẩn bị mang thai và 3 tháng đầu:
Ưu tiên hàng đầu là axit folic 400 µg/ngày. Nếu khẩu phần ăn kém hoặc có nguy cơ thiếu máu, có thể bổ sung thêm vitamin nhóm B hoặc sắt liều thấp theo tư vấn y tế. Ở giai đoạn này, chưa cần dùng liều cao canxi hay DHA. - 3 tháng giữa đến 3 tháng cuối thai kỳ:
Nhu cầu sắt và canxi tăng dần. Mẹ bầu có thể cần bổ sung sắt, canxi và DHA tùy theo chế độ ăn và kết quả khám thai. DHA đặc biệt quan trọng trong giai đoạn não bộ và thị giác của thai nhi phát triển mạnh. - Giai đoạn cho con bú:
Canxi, DHA và vitamin D nên được duy trì để hỗ trợ chất lượng sữa mẹ và bảo vệ sức khỏe xương của người mẹ. Folate và sắt có thể tiếp tục bổ sung nếu chế độ ăn chưa đáp ứng đủ.
Bảng so sánh các sản phẩm bổ sung được khuyến nghịcho phụ nữ mang thai
Tên sản phẩm | Thành phần chính(liều/ngày) | Đặc điểm nổibật | Độ an toàn | Giá thamkhảo (30 ngày) |
Elevit (Bayer) | Folate 800 µg, sắt 21,5 mg, canxi 125 mg, vitamin nhóm B, vitamin D | Viên tổng hợp cho thai kỳ, được nhiều bác sĩ khuyến nghị | Chuẩn GMP trong và ngoài nước, công thức riêng cho thai phụ | 4.500–5.000 yên |
Nature Made Folate | Folate 400 µg | Công thức đơn giản, chi phí thấp | Chứng nhận USP (Mỹ), điều chỉnh liều cho thị trường Nhật | 700–900 yên |
DHC Folate | Folate 400 µg | Dễ mua, giá rẻ | Sản xuất trong nước, thành phần tối giản | 500–700 yên |
Pigeon Folate + Iron | Folate 400 µg, sắt 10 mg, vitamin nhóm B | Viên nhai dễ uống | Sản xuất tại nhà máy đạt chuẩn GMP | 1.000–1.200 yên |
MamaricheFolate DHA | Folate 400 µg, DHA 350 mg, EPA 40 mg, sắt 10 mg | Bổ sung folate và DHA cùng lúc | Sản xuất trong nước, dầu cá đã kiểm tra thủy ngân | 3.800–4.200 yên |
Premin(Organic Label) | Folate 400 µg, sắt 15 mg, canxi 200 mg, DHA | Điều chỉnh thànhphần theo từng giai đoạn thai kỳ | Kiểm tra phóng xạ và dư lượng thuốc trừ sâu | 4.000–4.500 yên |
Kobayashi Heme Iron | Sắt heme 6 mg, folate 200 µg, vitamin nhómB | Sắt heme hấp thu tốt, ít tác dụng phụ tiêu hóa | Sản xuất trong nước | 1.000–1.300 yên |
Life’s DHA (iHerb) | DHA 200–500 mg (nguồn tảo) | Phù hợp người dị ứng cá | Tiêu chuẩn chất lượng Mỹ | 2.000–3.000 yên |
OrihiroVitamin D | Vitamin D 25 µg (1.000 IU) | Viên nhỏ, dễ uống | Sản xuất trong nước | 700–900 yên |
Những mẹ bầu muốn bổ sung toàn diện nhiều vi chất cùng lúc có thể cân nhắc các sản phẩm tổng hợp như Elevit hoặc Premin.
Với những người chỉ cần bổ sung folate, các sản phẩm đơn thành phần như Nature Made hoặc DHC là lựa chọn hợp lý và tiết kiệm.
Nếu chú trọng DHA cho sự phát triển não bộ của thai nhi, Mamarichehoặc Life’s DHA là những lựa chọn đáng cân nhắc.
Trong trường hợp nguy cơ thiếu sắt, sắt heme của Kobayashi thường được đánh giá cao nhờ khả năng hấp thu tốt và ít gây khó chịu.
Thực phẩm bổ sung trong thai kỳ không phải là điều đáng sợ hay phức tạp nếu mẹ bầu nắm được nguyên tắc cốt lõi là chỉ bổ sung những gì cần thiết, vào đúng thời điểm, với liều lượng phù hợp.
Hãy coi viên uống là người hỗ trợ, còn bữa ăn cân đối vẫn là nền tảng chính. Khi có sự đồng hành của bác sĩ và lựa chọn sản phẩm an toàn, mẹ bầu hoàn toàn có thể yên tâm chuẩn bị cho một thai kỳ khỏe mạnh và một hành trình làm mẹ đầy tự tin. HICO chúc mẹ và bé luôn khỏe!
Link tài liệu tổng hợp:
