Quay lại
Trong suốt hơn nửa thế kỷ, điều trị ung thư gần như xoay quanh ba trụ cột chính: phẫu thuật – hóa trị – xạ trị. Những phương pháp này đã cứu sống hàng triệu bệnh nhân, nhưng đồng thời cũng mang lại một thực tế khó tránh: tổn thương tế bào lành và nhiều tác dụng phụ nặng nề. Trong bối cảnh đó, một phương pháp mới đang thu hút sự chú ý mạnh mẽ của giới y học, liệu pháp quang miễn dịch (Tiếng Nhật: 光免疫療法) – một công nghệ kết hợp giữa ánh sáng laser và hệ miễn dịch, mở ra hướng đi tấn công chính xác vào tế bào ung thư.
Vì sao gọi là quang miễn dịch?
Tên gọi của liệu pháp này phản ánh hai cơ chế cốt lõi:
Nói cách khác, đây không chỉ là đốt khối u bằng ánh sáng, mà là kết hợp tiêu diệt trực tiếp tế bào ung thư và huấn luyện hệ miễn dịch của cơ thể.
Nguyên lý hoạt động – đánh dấu rồi tiêu diệt
Liệu pháp này vận hành theo một quy trình rất tinh vi:
1. Gắn định vị vào tế bào ung thư
Bệnh nhân được truyền một loại thuốc đặc biệt:
Thuốc này giống như tên lửa có định vị, chỉ bám vào tế bào ung thư mà không bám vào tế bào lành.
2. Chiếu laser kích hoạt
Sau khi thuốc tích tụ đủ trong khối u (khoảng 24 giờ), bác sĩ chiếu laser cận hồng ngoại:
Kết quả là tế bào ung thư vỡ ra và chết rất nhanh (trong vài phút)
3. Kích hoạt miễn dịch toàn thân
Điều này tạo ra hiệu ứng:
Sơ đồ Liệu pháp quang miễn dịch
Liệu pháp quang miễn dịch]
↓
[Tế bào ung thư bị tổn thương]
↓
[Giải phóng kháng nguyên ung thư]
↓
[Hệ miễn dịch nhận diện]
↓
[Tế bào miễn dịch hoạt hóa]
↓
[Di chuyển trong máu]
↓
[Tấn công tế bào ung thư]
↓
[Khối u thu nhỏ / tế bào bị tiêu diệt]
↓
(Chu trình lặp lại → Tạo chu trình miễn dịch)
Ưu điểm nổi bật của liệu pháp quang miễn dịch:
Đây chính là lý do nó được gọi là “liệu pháp nhẹ nhàng với bệnh nhân”
Hạn chế và thách thức
Dù rất hứa hẹn, phương pháp này vẫn có giới hạn:
Sau điều trị, bệnh nhân cần tránh ánh sáng mạnh trong vài tuần.
Hiện đang áp dụng cho loại ung thư nào?
Tại Nhật Bản liệu pháp này:
Chỉ định chính hiện nay:
Đây là nhóm bệnh mà các phương pháp truyền thống gặp nhiều khó khăn.
Có được bảo hiểm chi trả không?
Hiện tại tại Nhật:
Kỳ vọng trong tương lai
Các nghiên cứu đang hướng tới:
Mục tiêu cuối cùng là không chỉ “thu nhỏ khối u” mà “điều trị khỏi ung thư” nhờ hệ miễn dịch của chính cơ thể.
Liệu pháp quang miễn dịch đại diện cho một bước tiến quan trọng trong y học hiện đại:
Tính đến năm 2022 tại Nhật Bản có khoảng 60 cơ sở y tế đang triển khai liệu pháp quang miễn dịch điều trị ung thư. Không chỉ tại Nhật Bản, các nghiên cứu ở nước ngoài cũng cho thấy những tín hiệu tích cực. Trong một thử nghiệm lâm sàng giai đoạn II trên 30 bệnh nhân, 9 trường hợp ghi nhận khối u thu nhỏ, và 2 trường hợp đạt đáp ứng hoàn toàn. Dù đây vẫn là một phương pháp điều trị mới, chưa thể áp dụng rộng rãi cho tất cả bệnh nhân và số lượng ca điều trị còn hạn chế, nhưng những kết quả bước đầu này cho thấy liệu pháp quang miễn dịch đang mở ra một hướng đi đầy triển vọng trong cuộc chiến chống ung thư.
Dưới đây là danh sách các cơ sở y tế tại Nhật Bản có thực hiện liệu pháp miễn dịch quang học điều trị ung thư (Tính đến năm 2022)
Danh sách cơ sở điều trị quang miễn dịch ung thư tại Nhật Bản
🟢 Khu vực Hokkaido
🟢 Khu vực Tohoku
🟢 Khu vực Kanto
🟢 Khu vực Hokuriku
🟢 Khu vực Tokai
🟢 Khu vực Kinki
🟢 Khu vực Chugoku – Shikoku
🟢 Khu vực Kyushu – Okinawa
Link tham khảo và tổng hợp bài viết:
「がん光免疫療法」日本で承認されたばかりの新たな治療法とは | がんメディ
