Hướng dẫn cho mẹ mang thai đôi - Những điều cần biết
15 giờ trướcMang thai đôi là một trải nghiệm đặc biệt cho sản phụ và cả gia đình nhưng cũng đi kèm với nhiều thách thức và nguy cơ hơn so với thai đơn. Bài viết dưới đây của HICO sẽ làm rõ dạng thai đôi, các nguy cơ và cách theo dõi sẽ giúp mẹ chuẩn bị tốt và bảo vệ sức khỏe cả mẹ lẫn bé.
1. Phân loại thai đôi
Không phải tất cả thai đôi đều giống nhau. Sự khác biệt quan trọng nhất nằm ở số lượng bánh nhau và màng ối, và điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nguy cơ trong thai kỳ:
- Hai bánh nhau, hai màng ối (DD): Mỗi bé có bánh nhau riêng, máu không chảy qua lại, nguy cơ biến chứng thấp.
- Một bánh nhau, hai màng ối (MD): Hai bé cùng chia sẻ một bánh nhau nhưng có màng riêng, nguy cơ xảy ra các vấn đề về phân phối máu và phát triển.
- Một bánh nhau, một màng ối (MM): Hai bé cùng chia sẻ bánh nhau và khoang màng ối, hiếm gặp và nguy cơ rất cao.
Biết loại thai sớm sẽ giúp mẹ và bác sĩ theo dõi chặt chẽ những nguy cơ đặc thù của từng loại.
2. Nguy cơ chính của thai đôi
Thai đôi luôn tiềm ẩn nguy cơ cao hơn so với thai đơn, cả với mẹ lẫn bé.
2.1 Nguy cơ cho bé
- Sinh non: Khoảng 50% thai đôi sinh trước 37 tuần, 10% sinh trước 28 tuần.
- Suy dinh dưỡng hoặc phát triển chậm: Một hoặc cả hai bé có thể không đạt cân nặng chuẩn.
- Hội chứng truyền máu song thai (TTTS, chỉ MD): Máu giữa hai bé phân bố không đều:
- Bé nhận máu quá nhiều làm tình trạng trao đổi chất của bé quá tải, suy tim, nước ối nhiều.
- Bé mất máu thì lại thiếu máu, chậm phát triển, nước ối ít.
- Dị tật bẩm sinh: Tỷ lệ khoảng 6% trong thai đôi.
2.2 Nguy cơ cho mẹ
- Tăng huyết áp thai kỳ và tiền sản giật cao hơn so với thai đơn.
- Chảy máu sau sinh do tử cung căng lớn.
- Biến chứng khác: ốm nghén nặng, tiểu đường thai kỳ, thiếu máu, huyết khối.
Những nguy cơ này sẽ khác nhau tùy loại thai, ví dụ MD và MM cần theo dõi chặt chẽ hơn so với DD.
3. Theo dõi thai đôi
Việc theo dõi thai đôi cần thường xuyên và chi tiết để phát hiện sớm các vấn đề:
- Thai MD/MM: Khám định kỳ 2 tuần/lần từ đầu thai kỳ, và mỗi tuần/lần từ tuần 31.
- Thai DD: Khám 4 tuần/lần từ đầu thai kỳ, tăng tần suất khi gần sinh.
Các xét nghiệm và siêu âm sẽ giúp:
- Theo dõi tim mạch, cân nặng, nước ối của từng bé.
- Đo chiều dài cổ tử cung, phát hiện nguy cơ sinh non.
- Chuẩn bị kịp thời phẫu thuật lấy thai nếu cần.
4. Sinh đôi và lựa chọn phương pháp
Mục tiêu là mẹ bầu sẽ sinh đủ 37 tuần nếu có thể, nhưng thường thai đôi sẽ sinh sớm hơn:
- Sinh thường: Có thể áp dụng nếu bé đầu nằm đầu xuống, thai ≥34 tuần, cân nặng ≥1,8 kg và mẹ khỏe. Trong quá trình sinh, nếu có nguy cơ, sẽ chuyển sang mổ cấp cứu.
- Mổ lấy thai: Khi không đáp ứng tiêu chuẩn sinh thường, hoặc trường hợp MM luôn cần mổ. Mổ đôi khi cần thiết để bảo vệ cả mẹ và bé khỏi các biến chứng nguy hiểm.
5. Điều trị hội chứng Truyền máu song thai TTTS
TTTS là tình trạng máu giữa hai bé phân bố không đều, có thể dẫn đến nguy cơ tử vong hoặc biến chứng nặng:
- Bé nhận máu: Quá tải → suy tim, nước ối nhiều.
- Bé mất máu: Thiếu máu, chậm phát triển, nước ối ít.
Phương pháp điều trị
- Hút bớt nước ối: Giảm áp lực, giúp thai kéo dài thời gian sống.
- Laser điều trị mạch máu nối: Đốt các mạch nối bất thường trên bánh nhau, hiệu quả cao, giúp giảm nguy cơ tử vong và biến chứng thần kinh.
Sau điều trị laser: Mẹ cần nghỉ ngơi, theo dõi cổ tử cung và siêu âm định kỳ để đảm bảo thai kỳ tiếp tục ổn định.
6. Theo dõi sau sinh
Sau khi sinh, các bé cần được theo dõi phát triển thể chất và thần kinh, thường tái khám ở 1,5 tuổi và 3 tuổi.
Mẹ cũng cần chú ý theo dõi các biến chứng sau sinh như chảy máu hoặc nhiễm trùng, đặc biệt là sau mổ.
Mang thai đôi là một hành trình đặc biệt, đi kèm cả niềm vui và thách thức. Hiểu rõ loại thai, nguy cơ và cách theo dõi sẽ giúp mẹ chuẩn bị tốt, giảm thiểu rủi ro và bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé. Việc theo dõi định kỳ, sẵn sàng can thiệp khi có vấn đề, và chuẩn bị phương án sinh phù hợp là chìa khóa để thai kỳ đôi diễn ra an toàn.
Link tài liệu tham khảo:
