Hội chứng chân không yên – Căn bệnh khó miêu tả triệu chứng nhưng không hiếm gặp

Anh bệnh nhân người Việt 45 tuổi, đến khám tại khoa nội thần kinh vì nhiều tháng nay thường xuyên thấy hai chân bồn chồn, khó chịu mỗi khi nằm nghỉ. Ban đêm, cứ vừa đặt lưng xuống giường là cảm giác ngứa ran, như có kiến bò, kim châm trong chân xuất hiện, khiến anh không thể yên được. Anh phải ngồi dậy đi lại, xoa bóp thì mới dễ chịu đôi chút, nhưng chỉ cần nằm xuống thì triệu chứng lại quay lại. Hệ quả là anh mất ngủ triền miên, ban ngày luôn mệt mỏi, làm việc không tập trung. Kết quả xét nghiệm cho thấy anh bị thiếu máu do thiếu sắt – một trong những nguyên nhân liên quan đến hội chứng này.

Cùng HICO tìm hiểu về căn bệnh này nhé.

1.Hội chứng chân không yên là gì?

Hội chứng chân không yên trong tiếng Nhật là むずむず脚症候群 là một rối loạn thần kinh gây ra cảm giác khó chịu ở chân, đặc biệt khi nghỉ ngơi hoặc buổi tối. Người bệnh thường mô tả triệu chứng như:

• Ngứa ran, tê, nhức, cảm giác như có côn trùng bò trong chân.
• Cảm giác khó chịu nằm sâu trong cơ, không chỉ ở bề mặt da.
• Buộc phải cử động chân, đi lại hoặc xoa bóp mới dễ chịu.
• Thường nặng hơn vào buổi chiều tối và ban đêm, gây rối loạn giấc ngủ.

Triệu chứng có thể chỉ xuất hiện ở chân, nhưng đôi khi còn lan lên lưng, tay hoặc các bộ phận khác của cơ thể.

2.Tại sao lại mắc hội chứng này?

Nguyên nhân chính xác chưa được xác định, nhưng nhiều nghiên cứu cho thấy:

• Rối loạn chức năng dopamin trong não: Dopamin là chất dẫn truyền thần kinh quan trọng trong điều khiển vận động.
• Thiếu sắt: Sắt là thành phần cần thiết để tổng hợp dopamin, do đó thiếu sắt có thể làm triệu chứng trầm trọng hơn.
• Nguyên nhân thứ phát: Một số bệnh lý như suy thận mạn, thiếu máu thiếu sắt, đái tháo đường, Parkinson, viêm khớp dạng thấp, hoặc tình trạng thai kỳ có thể gây ra

Nếu không được chẩn đoán và điều trị, hội chứng này không chỉ làm mất ngủ, mà còn dẫn đến mệt mỏi ban ngày, giảm hiệu suất công việc, suy giảm chất lượng cuộc sống. Người bệnh có thể rơi vào vòng luẩn quẩn: khó ngủ -  thiếu ngủ - mệt mỏi - lo âu, trầm cảm.

3.Chẩn đoán và điều trị:

Hiện chưa có xét nghiệm đặc hiệu, việc chẩn đoán chủ yếu dựa vào triệu chứng lâm sàng: cảm giác khó chịu khi nghỉ ngơi, buộc phải cử động chân, nặng hơn vào buổi tối, cải thiện khi vận động.

Điều trị bao gồm:

Thay đổi lối sống

1. • Tránh cafein, rượu, thuốc lá vì làm nặng thêm triệu chứng.
   • Ăn uống cân bằng, bổ sung sắt qua thực phẩm (gan, rau xanh, hải sản, nghêu sò…).
   • Vận động nhẹ nhàng, tập thể dục, xoa bóp, duỗi cơ trước khi ngủ.

Bổ sung sắt

1. • Nếu có thiếu máu thiếu sắt, bác sĩ sẽ chỉ định bổ sung sắt qua thuốc hoặc truyền sắt.

Thuốc điều trị

1. • Trường hợp nặng, có thể dùng thuốc hỗ trợ dopamin, thuốc chống động kinh hoặc miếng dán giảm triệu chứng.

4.Ai dễ mắc hội chứng chân không yên?

• Người trên 40 tuổi.
• Người thiếu máu do thiếu sắt.
• Người mắc bệnh thận mạn, tiểu đường, Parkinson.
• Phụ nữ có thai.

Hội chứng chân không yên tuy không gây nguy hiểm đến tính mạng, nhưng ảnh hưởng lớn đến giấc ngủ và chất lượng sống. Nếu bạn thường xuyên mất ngủ vì cảm giác khó chịu ở chân, hãy đi khám để được chẩn đoán đúng và điều trị kịp thời.

Các mẫu câu mô tả triệu chứng:

脚に虫が這っているような、しびれ・チクチク・痛みなどの感覚がある。
Ngứa ran, tê, nhức, cảm giác như có côn trùng bò trong chân.

不快な感覚は皮膚の表面ではなく、筋肉の奥深くに感じられる。
Cảm giác khó chịu nằm sâu trong cơ, không chỉ ở bề mặt da.

脚を動かしたり、歩いたり、マッサージすると楽になる。
Buộc phải cử động chân, đi lại hoặc xoa bóp mới dễ chịu.

夕方から夜にかけて症状が強くなり、不眠症の原因になる。
Thường nặng hơn vào buổi chiều tối và ban đêm, gây rối loạn giấc ngủ.