Ghi chép từ một ca phiên dịch y tế về chứng Rụng tóc từng mảng và Hội chứng tiền kinh nguyệt

  Cuối tuần trước trong một ca phiên dịch ở cả khoa da liễu và phụ khoa, tôi nhận ra rằng không phải ca bệnh nào cũng phản ánh bằng những con số bất thường trên xét nghiệm. Có những trường hợp, kết quả trả về gần như hoàn hảo, bác sĩ khen là kết quả xét nghiệm quá khoẻ mạnh nhưng người bệnh thì vẫn mệt mỏi, lo âu và khó chịu kéo dài. Ca bệnh dưới đây HICO chia sẻ là một ví dụ tiêu biểu, đặc biệt chú ý cho chị em phụ nữ chúng ta đấy ạ.

Bệnh nhân là một em gái ngoài 30 tuổi, sinh sống và làm việc tại Nhật nhiều năm. Lý do đến khám ban đầu là rụng tóc từng mảng, kèm theo tình trạng da khô, dễ nứt nẻ, khó cải thiện dù đã thay đổi mỹ phẩm và sinh hoạt. Tuy nhiên, điều khiến em lo lắng nhất không chỉ là mái tóc, mà là cảm giác mỗi tháng đều có một khoảng thời gian rất khổ sở.

Theo lời em kể, cứ trước kỳ kinh khoảng 10–14 ngày, em bắt đầu xuất hiện đau đầu, chóng mặt, cáu gắt, dễ nổi nóng, khó tập trung, đôi khi buồn nôn và chán ăn. Những triệu chứng này tăng dần, đạt mức nặng nhất ngay trước khi hành kinh, nhưng sau khi có kinh 1–2 ngày thì gần như biến mất, cơ thể trở lại trạng thái bình thường.

Một ca khám đầy đủ nhưng không tìm thấy “bệnh”

Để loại trừ các nguyên nhân thường gặp, bác sĩ cả khoa da liễu và phụ khoa đã chỉ định thực hiện nhiều xét nghiệm cần thiết. Kết quả lần lượt được trả về:

• Chức năng tuyến giáp: bình thường
• Tầm soát các bệnh lây qua đường tình dục, bao gồm giang mai: âm tính
• Khám và tầm soát bệnh lý tử cung, cổ tử cung: không phát hiện bất thường
• Công thức máu: không thiếu máu
• Gan, thận và các chỉ số nội tạng khác: trong giới hạn cho phép

Về mặt y khoa, đây là một bệnh nhân không có bệnh lý rõ ràng. Tuy nhiên, rụng tóc từng mảng, da khô kéo dài và các rối loạn về cảm xúc theo chu kỳ kinh nguyệt là những dấu hiệu không thể bỏ qua.

Chỉ đến khi kiểm tra các vi chất trong máu, một chi tiết đáng chú ý mới xuất hiện:  nồng độ KẼM giảm rõ rệt, ở mức thiếu hụt nặng.

Trước hết, cùng nghe HICO kể khi đưa bệnh nhân khám ở Phụ khoa - Hội chứng tiền kinh nguyệt

Bác sĩ giải thích rằng, toàn bộ diễn tiến triệu chứng của bệnh nhân phù hợp với hội chứng tiền kinh nguyệt (Premenstrual Syndrome – PMS). Khi bác sĩ nói đến PMS, em ấy bỗng… thở phào.

PMS là tình trạng xuất hiện các triệu chứng thể chất và tâm thần trong giai đoạn hoàng thể của chu kỳ kinh, thường bắt đầu 10–14 ngày trước kỳ kinh, nặng nhất ngay trước hành kinh và thuyên giảm nhanh khi kinh nguyệt bắt đầu.

Các triệu chứng thường gặp của PMS bao gồm:

• Dễ cáu gắt, lo âu, trầm buồn
• Đau đầu, chóng mặt, giảm khả năng tập trung
• Rối loạn giấc ngủ
• Thay đổi cảm giác ăn uống
• Phù nhẹ, cảm giác căng tức, tăng cân tạm thời

PMS không gây tổn thương thực thể rõ ràng, nhưng ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng sống, công việc và các mối quan hệ xã hội của phụ nữ.

Tiếp theo là cùng HICO và bệnh nhân đến khoa Da liễu để hiểu Vai trò của kẽm trong PMS và rụng tóc

Theo các nghiên cứu tổng quan gần đây, trong đó có các phân tích năm 2023, thiếu vi chất được xem là một trong những yếu tố liên quan đến PMS. Đặc biệt, kẽm, canxi và magiê là những khoáng chất được nhắc đến nhiều nhất.

Kẽm là vi chất thiết yếu, tham gia vào:

• Điều hòa hoạt động hormone sinh dục
• Tổng hợp và điều chỉnh serotonin – chất dẫn truyền thần kinh ảnh hưởng trực tiếp đến cảm xúc
• Duy trì cấu trúc và chu kỳ phát triển của tóc, da và móng
• Hoạt động chống viêm và chống oxy hóa

Khi thiếu kẽm, cơ thể có thể xuất hiện:

• Rụng tóc từng mảng
• Da khô, dễ nứt nẻ
• Mệt mỏi, dễ kích thích
• Các triệu chứng PMS nặng và rõ rệt hơn

Trong trường hợp bệnh nhân này, không có bệnh nội tiết, không thiếu máu, không bệnh phụ khoa, nhưng thiếu kẽm nặng đủ để giải thích cả tình trạng rụng tóc và rối loạn tiền kinh nguyệt.

Vì sao triệu chứng bùng phát trước kỳ kinh?

Trước kỳ kinh, nồng độ estrogen và progesterone giảm nhanh, kéo theo sự suy giảm của serotonin trong não. Khi serotonin giảm, cảm xúc trở nên dễ dao động, cảm giác đói, mệt, cáu gắt xuất hiện rõ hơn. Nếu cơ thể đang thiếu vi chất, đặc biệt là kẽm, khả năng điều hòa thần kinh và hormone càng suy yếu, khiến triệu chứng PMS trở nên trầm trọng. Khi hành kinh bắt đầu, hormone dần ổn định, nên triệu chứng cũng tự thuyên giảm.

Bài học từ một ca bệnh tưởng chừng không có bệnh

Trường hợp này cho thấy một thực tế quan trọng trong chăm sóc sức khỏe phụ nữ chúng ta là không phải mọi bất thường đều thể hiện bằng xét nghiệm đỏ, là bất thường. Những rối loạn vi chất âm thầm có thể gây ra khó chịu kéo dài và ảnh hưởng lớn đến cuộc sống. Chị em phụ nữ chúng ta nếu có các biểu hiện như:

• Rụng tóc không rõ nguyên nhân
• Da khô, nứt nẻ kéo dài
• Thay đổi cảm xúc rõ rệt theo chu kỳ kinh
• Khám nhiều nơi nhưng không ra bệnh

Thì việc đánh giá PMS và tình trạng dinh dưỡng vi chất là điều cần được quan tâm đúng mức. Lắng nghe cơ thể theo chu kỳ kinh nguyệt không phải là nhạy cảm thái quá, mà là một phần quan trọng của y học giới tính hiện đại đấy ạ.

Kết cho câu chuyện trên là bác sĩ da liễu đã cho bạn dùng thuốc điều trị rụng tóc, dưỡng chăm sóc da, và khuyên bệnh nhân mua thực phẩm chức năng là Thuốc kẽm bán trên thị trường để uống bổ sung; Và bác sĩ phụ khoa đã cho bạn dùng liệu trình thuốcqua liệu pháp hormone (Viên tránh thai liều thấp / LEP)

Bài viết có tham khảo link gốc:

【女性】月経前症候群(PMS)とミネラルの関連性は？

彼女がキレるとき–月経前症候群(ＰＭＳ)：パート１ | ロマリンダクリニック