Chóng mặt, buồn nôn, đứng không vững...Có thể không phải do thiếu máu lên não như bạn nghĩ

Thời gian gần đây, tại bệnh viện nơi tôi đang công tác ngày càng nhiều chị em phụ nữ trong độ tuổi 30–40 đến khám vì những triệu chứng rất điển hình, quen thuộc như chóng mặt, buồn nôn, choáng váng, đứng không vững, đau đầu, mệt mỏi kéo dài. Không ít người lo sợ mình bị bệnh về não hay tim mạch. Tuy nhiên, sau khi được thăm khám kỹ lưỡng và loại trừ các nguyên nhân cấp tính nguy hiểm, nhiều trường hợp được bác sĩ khoa Nội tổng quát chuyển tiếp sang khoa Tai – Mũi – Họng.

Và tại đây, một chẩn đoán chung dần hiện rõ: Mệt mỏi gây Rối loạn thính lực do bệnh Ménière.

     Trong dân gian, tình trạng này thường được gọi đơn giản là rối loạn tiền đình. Nhưng trên thực tế, vấn đề không nằm ở não hay hệ thần kinh trung ương, mà xuất phát từ tai trong liên quan mật thiết đến cơ quan thính giác và thăng bằng xảy ra tình trạng ứ trệ dịch nội bào (nội lymph). Chính sự rối loạn này đã gây nên những cơn chóng mặt quay cuồng, buồn nôn, ù tai, nghe kém, cảm giác tai bị đè nén, khiến người bệnh không thể sinh hoạt bình thường.

Theo các nghiên cứu và thống kê lâm sàng, bệnh Ménière đặc biệt hay gặp ở phụ nữ trong độ tuổi lao động, nhất là những người đang phải xoay xở giữa công việc, gia đình, con cái, chăm sóc người thân… Mệt mỏi kéo dài, căng thẳng tâm lý, thiếu ngủ, áp lực không được giải tỏa chính là những yếu tố âm thầm kích hoạt bệnh.

Điều đáng nói là, ở giai đoạn sớm, triệu chứng có thể thoáng qua và tự hết, khiến nhiều người chủ quan. Nhưng nếu tiếp tục gồng mình chịu đựng, bệnh có xu hướng tái phát không đều, ngày càng nặng, và thính lực có thể suy giảm vĩnh viễn.

Nếu bạn là một phụ nữ thường xuyên cảm thấy đầu óc quay cuồng, cơ thể mất thăng bằng, tai ù, dễ mệt, dễ cáu gắt, và những triệu chứng ấy xuất hiện nhiều hơn khi bạn căng thẳng hay quá tải cảm xúc thì hãy đi khám sớm.

Ménière có thể nói là căn bệnh của những người quá nhiều trách nhiệm và quá ít thời gian cho bản thân.

Điều khiến bệnh Ménière dễ bị bỏ sót là tần suất không cao như nhiều người nghĩ. Theo thống kê lâm sàng trong nhiều năm, Ménière chỉ chiếm khoảng 12–14% các trường hợp chóng mặt, đứng sau chóng mặt tư thế lành tính (BPPV). Tuy nhiên, đây lại là căn bệnh bị chẩn đoán nhầm nhiều nhất. Không ít bệnh nhân được gắn mác rối loạn tiền đình trong thời gian dài, trong khi bản chất vấn đề nằm ở tai trong, cụ thể là ốc tai và hệ thống điều hòa thăng bằng. Khi dịch nội bào bị rối loạn, áp lực trong tai tăng lên, người bệnh sẽ trải qua những cơn chóng mặt xoay tròn dữ dội, kèm theo buồn nôn, nôn ói, ù tai, nghe kém, cảm giác tai bị bịt kín.

Một cơn Ménière có thể kéo dài từ vài chục phút đến vài giờ, thậm chí nửa ngày. Trong thời gian đó, người bệnh không thể đứng vững, không thể làm việc, chỉ có thể nằm yên, chờ cơn qua đi. Đáng lo lắng là mỗi lần cơn tái phát, thính lực có thể giảm thêm một chút, và nếu bệnh kéo dài nhiều năm, nghe kém có thể trở thành vĩnh viễn.

Vì sao phụ nữ 30–40 tuổi dễ mắc Ménière?

Các số liệu lâm sàng cho thấy, phụ nữ mắc Ménière nhiều hơn nam giới khoảng 1,4 lần, đặc biệt tập trung ở độ tuổi 30–50, giai đoạn được xem là đỉnh cao trách nhiệm của cuộc đời. Ở phụ nữ 30–40 tuổi, áp lực thường không chỉ đến từ công việc, mà còn đến từ chăm sóc con cái, quán xuyến gia đình, gánh vác nhiều vai trò cùng lúc, và đặc biệt là thói quen tự chịu đựng, ít than phiền, ít giải tỏa cảm xúc.

Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, người mắc Ménière thường có đặc điểm:

• Chỉn chu, trách nhiệm cao,
• Dễ căng thẳng nhưng khó xả stress,
• Hay nhẫn nhịn, cố gắng làm vừa lòng người khác.

Khi mệt mỏi và stress trở thành ngòi nổ

Căng thẳng tinh thần, thiếu ngủ, làm việc quá sức, môi trường áp lực kéo dài… đều được xem là yếu tố kích hoạt cơn Ménière. Đặc biệt ở phụ nữ, các yếu tố như thay đổi nội tiết, rối loạn giấc ngủ, mệt mỏi cảm xúc, hoặc một biến cố tâm lý (gia đình, công việc) có thể khiến bệnh khởi phát hoặc tái phát dữ dội. Có những người không thấy mình “stress”, nhưng cơ thể lại đang âm thầm trả giá cho lối sống thiếu nghỉ ngơi, ít vận động, sinh hoạt thất thường. Ménière trong những trường hợp này chính là tín hiệu cảnh báo sớm.

Đừng đợi đến khi nghe kém mới đi khám nhé bạn

Ở giai đoạn sớm, bệnh Ménière có thể tự thuyên giảm, khiến nhiều người chủ quan. Tuy nhiên, theo diễn tiến tự nhiên, nếu không điều chỉnh lối sống và stress thì tổn thương thính lực có xu hướng tiến triển theo thời gian. Ban đầu là mất âm trầm, sau đó lan sang âm cao, và cuối cùng là suy giảm toàn bộ dải nghe. Khi thính lực đã giảm nặng, việc phục hồi trở nên rất khó khăn. Vì vậy khi đến khám Khoa Tai Mũi Họng, bác sĩ sẽ làm một vài đánh giá như kiểm tra tai, đeo kính đo rung nhãn cầu, kiểm tra thính lực. Sau khi đã có kết luận, bác sĩ sẽ kết một nhiều loại thuốc có tác dụng ức chế cơn chóng mặt, buồn nôn; thuốc kích thích tuần hoàn máu; thuốc thúc đẩy chuyển hoá và trao đổi chất trong cơ thể...

Ménière không phải là căn bệnh cấp tính nguy hiểm nhưng có thể làm chất lượng sống giảm sút nghiêm trọng nếu bị xem nhẹ. Ngược lại, nếu được phát hiện sớm và thay đổi kịp thời, rất nhiều người có thể kiểm soát bệnh tốt, thậm chí ổn định lâu dài.

Nếu những cơn chóng mặt xuất hiện như một lời nhắc nhở, hãy lắng nghe  trước khi tai bạn phải lên tiếng thay bạn, bạn nhé.

Link tham khảo và tổng hợp bài viết

じつは30代40代の女性に多い？ メニエール病について | 集音器の販売・貸出はルーセンテクノ

03. 多忙や心労がかかわるめまい、難聴（メニエール病） | めまいの病気 | めまいメニエール病センター