Bánh gạo trẻ em của Nhật bị Đài Loan trả hàng vì cadmium vượt chuẩn - Chúng ta nên hiểu sự việc này như thế nào?

Mới ngày hôm qua, ngày 6/5/2026 thông tin đăng trên báo Yahoo.jp về hai lô bánh gạo dành cho trẻ nhỏ của Nhật Bản bị Đài Loan chặn tại cửa khẩu do hàm lượng cadmium vượt mức cho phép đã gây chú ý và được đăng trên nhiều trang báo Nhật. Điều khiến nhiều độc giả, người tiêu dùng bất ngờ không chỉ là sản phẩm đến từ Nhật Bản, quốc gia vốn nổi tiếng về tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, mà còn vì đây là sản phẩm dành cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, nhóm đối tượng nhạy cảm nhất với các chất độc môi trường.

Theo thông tin từ phía Đài Loan, sản phẩm của Kameda Seika (Tên tiếng Nhật: 亀田製菓) có hàm lượng cadmium lần lượt là 0.045 mg/kg và 0.074 mg/kg, trong khi tiêu chuẩn dành cho thực phẩm bổ sung và đồ ăn dặm trẻ nhỏ tại Đài Loan là 0.040 mg/kg. Toàn bộ lô hàng đã bị yêu cầu tái xuất hoặc tiêu hủy.

Tuy nhiên, với tâm thế là người dân và là đọc giả tiếp cận các thông tin trên thì điều quan trọng là cần nhìn nhận sự việc một cách khoa học và bình tĩnh, thay vì chuyển sang tâm lý sợ toàn bộ thực phẩm Nhật.

Cadmium là chất gì?

Cadmium (Tiếng Nhật: カドミウム) là một kim loại nặng độc hại, tồn tại tự nhiên trong môi trường nhưng cũng được phát tán nhiều hơn do hoạt động công nghiệp. Nó từng được sử dụng trong pin nickel-cadmium, mạ kim loại chống gỉ, thuốc nhuộm, trong ngành công nghiệp luyện kim…Cadmium có thể đi vào đất, nước, cây trồng, động vật thủy sản…rồi cuối cùng đi vào cơ thể con người thông qua thực phẩm.

Điều đáng lưu ý, cadmium có thời gian tồn tại trong cơ thể cực kỳ dài. Tài liệu y học môi trường của Nhật cho biết thời gian bán thải sinh học của cadmium có thể lên tới 19–38 năm. Nghĩa là nếu tích lũy lâu dài, cơ thể rất khó đào thải hết.

Cadmium gây hại gì?

Cadmium không phải kiểu ăn một lần là ngộ độc ngay. Điều đáng sợ nằm ở tích lũy mạn tính. Sau khi hấp thu qua đường tiêu hóa, cadmium tích tụ chủ yếu ở gan, đặc biệt là thận. Tổn thương kinh điển nhất là tổn thương ống thận, giảm chức năng lọc của thận, rối loạn chuyển hóa xương, loãng xương, nhuyễn xương. Nhật Bản từng có thảm họa “itai-itai disease” (Tên tiếng Nhật: イタイイタイ病) ở vùng Toyama do nhiễm cadmium kéo dài qua gạo trồng trên đất ô nhiễm. Người bệnh bị đau xương dữ dội, gãy xương, suy thận và biến dạng cơ thể. Trẻ nhỏ đặc biệt nhạy cảm hơn người lớn vì cơ thể đang phát triển, chức năng thận chưa trưởng thành hoàn toàn, lượng ăn theo cân nặng cao hơn. Chính vì vậy, tiêu chuẩn cadmium cho thực phẩm trẻ em thường nghiêm ngặt hơn nhiều.

Tại sao cadmium lại có trong bánh gạo?

Đây có thể là câu hỏi nhiều người thắc mắc nhất, HICO cũng vậy. Và qua tìm hiểu, HICO được biết rằng câu trả lời nằm ở nguyên liệu chính, đó là gạo. Cadmium trong môi trường có thể được cây lúa hấp thu từ đất, nước tưới, bùn, phân bón, khu vực từng có hoạt động công nghiệp hoặc khai khoáng. Bản thân Nhật Bản cũng là quốc gia từng có nhiều nghiên cứu sâu về cadmium trong gạo. Tài liệu môi trường Nhật cho thấy gạo là nguồn cadmium chính trong chế độ ăn của người Nhật. Nói cách khác, đó là vấn đề ô nhiễm vi lượng trong chuỗi thực phẩm.

Điều đáng lo hơn nằm ở đâu?

Điều khiến nhiều bạn đọc lo không phải chỉ là một lô hàng vượt chuẩn như tin đăng tải, mà là liệu còn bao nhiêu sản phẩm khác đang ở sát ngưỡng nhưng chưa bị phát hiện? Và, đây cũng là lúc phụ huynh, các bậc cha mẹ đang mua bánh kẹo cho con ăn hang ngày nhận ra rằng:

• Tiêu chuẩn an toàn giữa các nước không giống nhau,
• Đạt chuẩn không có nghĩa là không có nguy cơ
• Thực phẩm công nghiệp cho trẻ em vẫn cần được giám sát liên tục.

Thực tế, ngay trong bài báo phía Đài Loan cũng nhắc rằng hãng này từng có nhiều lần vi phạm tiêu chuẩn trước đây nên hiện bị kiểm tra 100% lô hàng nhập khẩu.

Có nên hoảng sợ và không mua tất cả các đồ chế biến sẵn cho bé?

Chắc chắn là không. Phải không ạ? Điều quan trọng cần hiểu là chính việc phát hiện được sản phẩm vượt chuẩn tại cửa khẩu lại cho thấy hệ thống kiểm soát an toàn thực phẩm đang hoạt động, đang bảo vệ sức khỏe an toàn người tiêu dùng hàng ngày. Và chắc một điều rằng không có quốc gia nào có thể đảm bảo mọi sản phẩm đều tuyệt đối không chứa kim loại nặng. Ngay cả Mỹ, châu Âu, Hàn Quốc, Đài Loan,
đều thường xuyên có các đợt thu hồi thực phẩm do kim loại nặng, thuốc trừ sâu, vi khuẩn, chất gây dị ứng...Điểm khác nhau xử lý giữa các quốc gia nằm ở mức độ giám sát, khả năng truy xuất, việc công khai thông tin, và phản ứng sau khi phát hiện.

Các mẹ ở Nhật nên lưu ý điều gì?

Có lẽ điều hợp lý nhất lúc này là chúng ta, bậc phụ huynh cần đa dạng hóa thực phẩm cho con trẻ và tránh phụ thuộc quá nhiều vào một loại đồ ăn chế biến sẵn. Đặc biệt với các bé nhỏ:

• Không nên ăn lặp đi lặp lại một loại bánh/snack mỗi ngày
• Ưu tiên thực phẩm tươi
• Thay đổi, luân phiên nguồn gạo/ngũ cốc
• Hạn chế lạm dụng đồ ăn dặm công nghiệp.

Ngoài ra, các phụ huynh cũng nên hiểu rằng “organic”, “made in Japan”, hay “for baby” không đồng nghĩa với rủi ro bằng 0. Trong an toàn thực phẩm hiện đại, điều quan trọng nhất không phải là tuyệt đối sạch, mà là mức phơi nhiễm thấp, được kiểm soát, và không tích lũy vượt ngưỡng nguy hiểm trong thời gian dài. Và có lẽ, chính vụ việc lần này cũng nhắc chúng ta rằng sự an toàn của thực phẩm không nằm ở niềm tin tuyệt đối vào một quốc gia nào, mà nằm ở việc kiểm soát khoa học, minh bạch thông tin và tiêu dùng tỉnh táo.

Link tổng hợp bài viết:

日本産乳幼児向け煎餅、水際検査で不合格　カドミウムが台湾の基準値超える（中央社フォーカス台湾） - Yahoo!ニュース

環境中カドミウム曝露と健康影響―食品中カドミウムの基準値策定を巡る国際的動向から―

2r9852000002b7an.pdf