
Đau đầu gối có thể bắt nguồn từ khớp háng? Mối liên quan ít được chú ý và lý do bất ngờ
Chúng ta thường nghĩ rằng nếu đau đầu gối thì nguyên nhân chắc chắn nằm ở khớp gối. Nhưng trên thực tế, không ít trường hợp, gốc rễ lại nằm ở khớp háng. Vì sao điều này lại xảy ra?
1. Mối quan hệ giữa đau gối và khớp háng:
Khớp háng và khớp gối đều thuộc chuỗi vận động chi dưới. Khi một trong hai khớp bị rối loạn, gánh nặng sẽ dồn sang khớp còn lại. Ngoài ra, đường dẫn truyền thần kinh cảm giác của khớp háng và khớp gối có sự giao thoa. Chính vì vậy, đau từ khớp háng có thể xuất chiếu xuống khớp gối, khiến bệnh nhân chỉ cảm giác đau gối mà không thấy rõ đau háng.
Cụ thể như, bệnh nhân đến khám vì đau đầu gối, chụp X-quang gối hoàn toàn bình thường, nhưng khi kiểm tra thêm khớp háng thì phát hiện thoái hóa khớp háng (変形性股関節症). Điều này cho thấy đau đầu gối có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của bệnh lý khớp háng.
2. Tại sao khó phát hiện?
- Người bệnh chỉ than phiền đau đầu gối, nên bác sĩ dễ tập trung khám vùng gối.
- Triệu chứng khớp háng giai đoạn đầu thường mờ nhạt, có thể không gây đau rõ ở bẹn hay háng.
- Nếu không chụp X-quang khớp háng, rất dễ bỏ sót chẩn đoán.
- Đó là do hiện tượng đau ẩn và đau xuất chiếu:
Đau ẩn: Có những trường hợp bệnh tiến triển nhưng triệu chứng tại chỗ rất mờ nhạt. Ví dụ: thoái hóa khớp háng giai đoạn đầu không đau háng rõ, nhưng bệnh nhân lại chỉ thấy đau gối.
Đau xuất chiếu: Là hiện tượng đau được cảm nhận ở vị trí khác với nơi tổn thương thực sự. Ví dụ: bệnh tim có thể gây đau lan ra vai trái hoặc cánh tay; bệnh gan mật có thể gây đau vai phải; khớp háng bệnh lý có thể gây đau gối.
Ví dụ cụ thể về đau xuất chiếu hoặc ẩn bệnh:
① Đau đầu gối nhưng bệnh ở khớp háng
o Nhiều bệnh nhân chỉ than đau đầu gối, nhưng khi chụp X-quang/MRI thì phát hiện ra thoái hóa khớp háng hoặc hoại tử chỏm xương đùi.
o Đây là dạng đau xuất chiếu, vì thần kinh chi phối vùng háng – gối có liên quan.
o Nếu chỉ tập trung điều trị gối, sẽ bỏ sót nguyên nhân chính.
② Đau cẳng tay nhưng bệnh ở cổ
o Người bệnh cảm thấy tê đau cẳng tay hoặc bàn tay. Nhưng khám kỹ phát hiện ra thoát vị đĩa đệm cột sống cổ chèn ép rễ thần kinh.
o Lúc này, điều trị tay (xoa bóp, thuốc giảm đau tại chỗ) hầu như không hiệu quả, phải điều trị bệnh lý ở cổ.
③ Đau thắt lưng nhưng nguyên nhân từ thận
o Có trường hợp đau âm ỉ vùng thắt lưng, dễ nhầm với bệnh cột sống thắt lưng.
o Tuy nhiên, siêu âm và xét nghiệm lại phát hiện sỏi thận hoặc viêm thận.
o Đây là ví dụ điển hình của đau nội tạng lan ra ngoài, không phải bệnh xương khớp.
④ Đau vùng vai nhưng thực chất do tim
o Một số bệnh nhân đau âm ỉ hoặc tức vùng vai trái, lan xuống cánh tay.
o Có thể đó là dấu hiệu của bệnh mạch vành, thiếu máu cơ tim.
o Nếu chỉ đi khám cơ xương khớp, bệnh tim mạch nguy hiểm có thể bị bỏ sót.
⑤ Ngoài ra:
Đau ngực / ngực trái: Nguyên nhân có thể:
- Bệnh tim mạch: nhồi máu cơ tim, thiếu máu cơ tim.
- Bệnh phổi: viêm phổi, tràn dịch màng phổi.
- Đặc điểm: Đau có thể lan ra vai, cánh tay, lưng trên hoặc hàm dưới.
Đau Vai / cổ: Nguyên nhân có thể:
- Thoát vị đĩa đệm cổ, chèn ép rễ thần kinh.
- Bệnh nội tạng: tim, phổi, gan (đau vai phải).
- Đặc điểm: Cảm giác căng cứng, lan xuống cánh tay, bàn tay.
Đau lưng: Nguyên nhân có thể:
- Thoái hóa cột sống, căng cơ.
- Bệnh phổi: viêm phổi, khối u phổi.
- Bệnh tim: đau lan từ tim.
Đau thắt lưng / vùng hông: Nguyên nhân có thể:
- Thoát vị đĩa đệm thắt lưng, thoái hóa cột sống.
- Bệnh thận, sỏi thận.
- Bệnh phụ khoa (ở nữ): buồng trứng, tử cung.
Đau bụng / hố chậu: Nguyên nhân có thể:
- Viêm ruột thừa, viêm túi mật, sỏi mật.
- Bệnh tiết niệu: viêm bàng quang, sỏi niệu quản.
- Đau lan ra lưng hoặc đùi (đau xuất chiếu).
Đau ở đùi / chân / bàn chân: Nguyên nhân có thể:
- Thoái hóa khớp háng (lan xuống gối, đùi).
- Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng (sciatica).
- Bệnh mạch máu ngoại vi: thiếu máu, tắc tĩnh mạch.
Đau ở cằm / hàm: Nguyên nhân có thể:
- Bệnh tim mạch (cơn đau thắt ngực lan lên hàm).
- Viêm khớp thái dương hàm.
Đau đầu / gáy: Nguyên nhân có thể:
- Đau do cổ, thoát vị đĩa đệm cổ.
- Đau do mạch máu não, huyết áp cao, đau nửa đầu.
3. Làm sao để phân biệt?
- Nếu đau gối kéo dài mà điều trị không hiệu quả, cần kiểm tra cả khớp háng.
- Đau gối kèm hạn chế xoay chân, khó cúi người, đi cà nhắc, đó là dấu hiệu gợi ý bệnh lý khớp háng.
- Bác sĩ thường chỉ định chụp X-quang hoặc MRI khớp háng để xác định.
4. Phương pháp điều trị cho thoái hóa khớp háng:
- Trường hợp nhẹ: nghỉ ngơi, vật lý trị liệu, giảm cân.
- Nặng hơn: thuốc giảm đau, tiêm nội khớp.
- Trường hợp tiến triển: có thể cần phẫu thuật thay khớp háng hoặc phương pháp mới như y học tái sinh nhằm tái tạo sụn khớp.
5. Khi đau khớp, đau cơ, đau lưng: Bạn nên đi khám ở đâu và cần lưu ý gì?
Nhiều người gặp tình trạng đau khớp hoặc đau cơ lan tỏa khắp cơ thể, có khi kèm sưng, cứng khớp vào buổi sáng. Người khác thì chỉ đau lưng, đau vai, đau hông, hoặc đau gân nhưng không rõ nguyên nhân. Câu hỏi thường gặp là: “Nên đi khám ở đâu để tìm đúng bệnh?”
5.1. Khi đau sưng nhiều khớp toàn thân:
Nếu bạn có biểu hiện đau và sưng nhiều khớp (ví dụ: ngón tay, cổ tay, đầu gối, cổ chân), đặc biệt kèm cứng khớp buổi sáng, hãy đến khoa Thấp khớp – Mô liêt kếtリウマチ膠原病内科) hoặc khoa Nội tổng quát. Nguyên nhân có thể là viêm khớp dạng thấp (関節リウマチ), lupus ban đỏ, hoặc các bệnh tự miễn khác. Những bệnh này cần bác sĩ chuyên khoa về miễn dịch – khớp để chẩn đoán chính xác.
5.2. Khi đau lưng, vai, hông:
Đau ở vùng lưng, vai, hông có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân:
- Thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm (椎間板ヘルニア): nên khám khoa Chấn thương chỉnh hình (整形外科).
- Đau cơ do căng thẳng, sai tư thế, viêm gân: có thể khám chấn thương chỉnh hình hoặc phục hồi chức năng (リハビリ科)
- Nếu có kèm sốt, gầy sút, hoặc đau kéo dài không giảm: cần loại trừ bệnh nội khoa như lao, bệnh thận, ung thư di căn…: nên khám nội tổng quát.
5.3. Đau cơ, đau gân:
Các triệu chứng này thường liên quan đến viêm gân (腱炎), viêm bao hoạt dịch (滑液包炎), hoặc hội chứng đau cơ mạn tính. Bạn có thể khám ở khoa chấn thương chỉnh hình.
HICO hi vọng mang đến nhiều thông tin hữu ích cho bạn. Hãy theo dõi HICO thường xuyên nhé.
Nguồn tài liệu tham khảo:
https://rebornclinic-osaka.com/knee-pain-hip-joint-cause/?utm_source