Đau răng nhưng răng không có bệnh, căn bệnh lạ khiến nhiều người đi khám hoài không ra nguyên nhân
17 giờ trướcGần đây, các bác sĩ tại Nhật Bản ghi nhận ngày càng nhiều trường hợp bệnh nhân bị đau răng kéo dài nhưng không tìm thấy bất kỳ bất thường nào khi chụp X-quang hay kiểm tra nha khoa. Tình trạng này được gọi là đau răng không điển hình (Tiếng Nhật: 非定型歯痛), một dạng bệnh còn khá xa lạ với nhiều người.
Đau thật nhưng răng không có bệnh
Khác với đau răng do sâu răng hay viêm tủy, hoặc bệnh nha chu, người mắc bệnh này thường có các biểu hiện:
- Đau âm ỉ, sâu bên trong, khó xác định vị trí chính xác
- Cơn đau có thể di chuyển từ răng này sang răng khác
- Đau kéo dài hàng tháng, thậm chí hàng năm
- Làm nhiều xét nghiệm (X-quang, CT, MRI) nhưng không phát hiện bất thường
- Uống thuốc giảm đau thông thường không hiệu quả
Một số bệnh nhân thậm chí đã nhổ răng hoặc điều trị nhiều lần nhưng cơn đau vẫn không biến mất, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống.
Cơ chế gây đau, không phải ở răng, mà ở não
Theo các bác sĩ chuyên môn về răng hàm mặt, nguyên nhân của đau răng không điển hình không nằm ở răng mà liên quan đến hệ thần kinh.
Cụ thể, đây là một dạng của đau thần kinh:
- Não bộ xử lý sai tín hiệu cảm giác
- Các dây thần kinh đã truyền tín hiệu đau dù không có tổn thương thực sự
- Hệ thống kiểm soát đau bị rối loạn do stress hoặc mệt mỏi kéo dài
Hiện tượng này còn liên quan đến khái niệm về Hiện tượng hệ thần kinh trung ương (não và tủy sống) trở nên quá nhạy với đau tiếng Nhật gọi là Chusukansaku (中枢感作), tức là hệ thần kinh trở nên “quá nhạy”, chỉ cần kích thích nhẹ cũng gây cảm giác đau.
Tại sao lại mắc bệnh này?
Dù chưa xác định được nguyên nhân duy nhất nhưng nhiều nghiên cứu và báo cáo lâm sàng cho thấy các yếu tố sau có liên quan:
- Căng thẳng kéo dài (stress công việc, chăm con, áp lực cuộc sống)
- Mất ngủ, lo âu, mệt mỏi tinh thần
- Sau các can thiệp nha khoa (nhổ răng, điều trị tủy…)
- Người có cơ địa nhạy cảm với đau
Trong một số trường hợp, cơn đau có thể tăng lên khi căng thẳng và giảm khi tâm lý ổn định, cho thấy mối liên hệ rõ ràng giữa tâm lý và cảm giác đau.
Ai dễ mắc?
Bệnh có thể gặp ở nhiều đối tượng, nhưng thường thấy hơn ở:
- Phụ nữ trung niên (30–50 tuổi)
- Người đang chịu áp lực tâm lý kéo dài
- Người có tiền sử đau mạn tính hoặc rối loạn lo âu
Điều trị như thế nào?
Điều đặc biệt của căn bệnh này là điều trị không giống bệnh răng thông thường. Phác đồ sẽ gồm:
1. Thuốc điều chỉnh thần kinh
Phương pháp chính là sử dụng thuốc:
- Thuốc chống trầm cảm (như amitriptyline)
- Thuốc điều hòa thần kinh
Những thuốc này không phải để trị trầm cảm, mà giúp ổn định hệ thần kinh, giảm cảm giác đau bất thường. Nhiều bệnh nhân có thể cải thiện rõ rệt sau vài tuần điều trị.
2. Không nên điều trị nha khoa quá mức
Các chuyên gia cảnh báo nhổ răng không cần thiết, điều trị tủy nhiều lần có thể làm tình trạng đau nặng hơn.
3. Kết hợp nhiều chuyên khoa
Để điều trị hiệu quả, bệnh nhân thường cần phối hợp:
- Nha khoa (loại trừ bệnh lý răng thật sự)
- Nội thần kinh
- Tâm lý – tâm thần
- Phòng khám đau (Pain clinic)
Khi nào nên nghi ngờ bệnh này?
Bạn nên nghĩ đến có thể mình mắc đau răng không điển hình nếu:
- Đau răng kéo dài trên 1~2 tháng
- Khám nhiều nơi nhưng không ra bệnh
- Thuốc giảm đau không hiệu quả
- Cơn đau thay đổi vị trí, không cố định
Như vậy, đau răng không phải lúc nào cũng là bệnh ở răng. Đau răng không điển hình là một bệnh có thật, liên quan đến hệ thần kinh và tâm lý, cần được chẩn đoán đúng để tránh điều trị sai hướng. Nếu nghi ngờ, người bệnh nên:
- Đi khám nha khoa sớm
- Đến cơ sở có kinh nghiệm về đau mạn tính sau khi được bác sĩ răng tư vấn.
- Và cũng đừng ngại trao đổi với bác sĩ về yếu tố stress, tâm lý bạn nhé.
Link tham khảo bài viết:
【漫画】痛みが消えた気がする…！ この体験で非定型歯痛の原因が発覚!?【謎の痛みで救急外来に駆け込んだ話 Vol. 58】 - エキサイトニュース
