(An sinh xã hội) Tìm hiểu dễ dàng về Bảo hiểm thất nghiệp (Bảo hiểm lao động) dành cho người Việt Nam tại Nhật Bản

Khi làm việc tại Nhật, đôi khi bạn phải nghỉ việc do hoàn cảnh của công ty, hết hạn hợp đồng hoặc chuyển việc. Những lúc như vậy, Bảo hiểm thất nghiệp (Trợ cấp cơ bản của Bảo hiểm lao động) sẽ là nguồn hỗ trợ duy nhất cho cuộc sống của bạn.

"Người nước ngoài có được nhận không?", "Nghỉ việc do phía công ty và nghỉ việc tự nguyện khác nhau thế nào?", "Có chế độ nào vừa học vừa nhận trợ cấp thất nghiệp không?"... Chúng tôi sẽ giải đáp những thắc mắc thường gặp từ cộng đồng người Việt tại Nhật thông qua các ví dụ cụ thể dưới đây.

Người nước ngoài có được hưởng Bảo hiểm thất nghiệp không?

Kết luận là: Chỉ cần đáp ứng đủ điều kiện, quốc tịch không thành vấn đề.

Những người đáp ứng các điều kiện sau sẽ thuộc đối tượng được hưởng bảo hiểm thất nghiệp:

Đang làm việc và có tham gia Bảo hiểm lao động (Koyo Hoken) tại công ty Nhật.
Có ý chí và năng lực làm việc.
Đang tiến hành hoạt động tìm việc tại Hello Work.
Sở hữu tư cách lưu trú cho phép làm việc (Kỹ thuật - Nhân văn - Nghiệp vụ quốc tế, Kỹ năng đặc định, Vĩnh trú, v.v.).
- Lưu ý: Tư cách lưu trú không được phép làm việc như Visa du học sẽ không thuộc đối tượng này.

1. Sự khác biệt giữa Nghỉ việc do phía công ty và Nghỉ việc tự nguyện

Lý do nghỉ việc là yếu tố tạo ra sự khác biệt lớn nhất trong chế độ bảo hiểm thất nghiệp.

Nghỉ việc do phía công ty (Kaisha Tsugo)

Thuộc các trường hợp sau:

Công ty phá sản hoặc thu nhỏ quy mô kinh doanh.
Bị sa thải.
Hết hạn hợp đồng nhưng không được gia hạn (tùy điều kiện cụ thể).
Không thể tiếp tục làm việc do lý do bất khả kháng như bị quấy rối (harassment) hoặc làm việc quá giờ quá nhiều.

Đặc điểm:

Được nhận trợ cấp khá nhanh sau 7 ngày chờ (Wait period).
Số ngày được hưởng trợ cấp thường dài hơn.

Nghỉ việc tự nguyện (Jiko Tsugo)

Thuộc các trường hợp cá nhân như:

Muốn chuyển việc.
Nội dung công việc không phù hợp.
Lương thấp.

Đặc điểm:

Phải chờ 7 ngày + thời gian hạn chế chi trả (thông thường từ 2~3 tháng).
Mất nhiều thời gian mới bắt đầu nhận được tiền bảo hiểm.

Ví dụ cụ thể:

Anh A (30 tuổi), hoàn thành chương trình Thực tập sinh và sau đó làm nhân viên chính thức được 3 năm. Mức lương: 25 man yên/tháng.

Nếu nghỉ do phía công ty: Sau 7 ngày sẽ bắt đầu nhận trợ cấp, giúp ổn định sinh hoạt.
Nếu tự nguyện nghỉ việc: Sẽ có khoảng 2~3 tháng không có thu nhập. Nếu không có tiền tiết kiệm, cuộc sống sẽ rất bấp bênh.

➔ Vì vậy, "Lý do nghỉ việc" ghi trên Tờ phiếu nghỉ việc (Rishoku-hyo) là cực kỳ quan trọng.

Lưu ý cho Thực tập sinh và Kỹ năng đặc định

Gần đây, trường hợp Thực tập sinh hoàn thành tốt chương trình và chuyển sang Kỹ năng đặc định cùng ngành để làm nhân viên chính thức là không hiếm. Tuy nhiên, cần lưu ý:

Không phải ai cũng có thể trở thành nhân viên chính thức (Seishain).
Hình thức tuyển dụng tùy thuộc vào từng doanh nghiệp (Nhân viên chính thức, nhân viên hợp đồng, v.v.).
Trường hợp hết hạn hợp đồng hoặc không được gia hạn, việc có được tính là "Nghỉ do phía công ty" hay không sẽ được xem xét theo từng trường hợp cụ thể.

2. "Trợ cấp nâng cao kỹ năng" ngay cả khi đang thất nghiệp

Bảo hiểm thất nghiệp không chỉ đơn thuần là tiền hỗ trợ sinh hoạt. Hệ thống này còn hỗ trợ bạn "học lại" để phục vụ cho công việc tiếp theo.

Chế độ Đào tạo nghề (Shokugyo Kunren)

Nếu tham gia khóa đào tạo nghề được Hello Work công nhận:

Bạn có thể vừa học vừa nhận bảo hiểm thất nghiệp.
Trong thời gian đào tạo, thời gian hưởng trợ cấp có thể được gia hạn.
Có nhiều khóa học thực tiễn như: Tiếng Nhật, Điều dưỡng, IT, Sản xuất, Nghiệp vụ văn phòng, v.v.

Ví dụ cụ thể:

Chị B (35 tuổi), làm việc theo diện Kỹ năng đặc định tại nhà máy. Kết thúc hợp đồng (Nghỉ do phía công ty). Chị muốn học tiếng Nhật và kỹ năng máy tính.

➔ Nhận tư vấn tại Hello Work.

➔ Tham gia đào tạo nghề (6 tháng).

➔ Vừa học vừa nhận bảo hiểm thất nghiệp.

➔ Sau khi hoàn thành, chị tái tuyển dụng vào một công việc văn phòng.

➔ Thời gian thất nghiệp đã trở thành "thời gian chuẩn bị" cho bước tiến mới.

Những điều người Việt tại Nhật cần đặc biệt lưu ý

Nếu có thể, hãy tham khảo ý kiến tư vấn trước khi chính thức nghỉ việc.
Luôn kiểm tra kỹ "Lý do nghỉ việc" trên Tờ phiếu nghỉ việc (Rishoku-hyo).
Cân đối giữa thời hạn Visa và thời gian thất nghiệp.
Chuẩn bị cho chi phí y tế và sinh hoạt trong giai đoạn không có thu nhập.

Khi thất nghiệp, nếu xảy ra ốm đau hay thương tật, ảnh hưởng đến kinh tế gia đình sẽ rất lớn. Việc kết hợp giữa các chế độ công và bảo hiểm tư nhân là cực kỳ quan trọng.

Tổng kết

Người nước ngoài hoàn toàn có thể sử dụng bảo hiểm thất nghiệp nếu đủ điều kiện.
Thời điểm bắt đầu và nội dung trợ cấp thay đổi lớn tùy theo việc nghỉ do phía công ty hay tự nguyện.
Có các chế độ hỗ trợ nâng cao kỹ năng như Đào tạo nghề.
Kiến thức đúng đắn sẽ bảo vệ cuộc sống và công việc tương lai của bạn.

WAP có quầy tư vấn về bảo hiểm, rất mong nhận được sự quan tâm của bạn. Ngoài ra, khi tham gia bảo hiểm, HICO là một công cụ cực kỳ hữu ích, các bạn hãy tận dụng nhé.

✍️ Tác giả

Người Nhật gốc Việt làm việc tại tổ chức tài chính nước ngoài

(Có chứng chỉ Chuyên viên Hoạch định Tài chính - Financial Planner và Luật sư Hành chính - Gyōsei Shoshi)

Đang chia sẻ kiến thức về bảo hiểm và luật hành chính một cách dễ hiểu.