
Ở Nhật, phần lớn vắc-xin cơ bản cho trẻ được tiêm miễn phí, nhưng chỉ khi tiêm đúng độ tuổi quy định. Một số mũi như quai bị, cúm mùa thì gia đình phải tự trả tiền, dù nhiều địa phương có hỗ trợ một phần.
Bài viết này tổng hợp danh sách vắc-xin miễn phí và tự trả cho trẻ, những thay đổi mới từ năm 2026, và các lưu ý để bố mẹ người Việt không bỏ lỡ quyền lợi của con. Thông tin được tổng hợp từ trang chính thức của chính quyền địa phương và các cơ quan y tế Nhật Bản.
Vắc-xin cho trẻ ở Nhật chia thành hai nhóm. Tiêm định kỳ (定期接種) là các mũi tiêm dựa trên Luật Tiêm chủng, do chính quyền thành phố, quận, thị trấn tổ chức; loại vắc-xin và độ tuổi đều được pháp luật quy định. Với nhóm này, người thuộc đối tượng có "nghĩa vụ nỗ lực" đi tiêm và chi phí do ngân sách công chi trả (Thành phố Nishinomiya).
Tiêm tự nguyện (任意接種) là các mũi nằm ngoài danh sách định kỳ, chi phí do gia đình tự trả toàn bộ (Thành phố Nishinomiya). "Tự nguyện" không có nghĩa là không cần thiết: đây vẫn là những vắc-xin giúp phòng bệnh, chỉ là chưa được đưa vào chương trình định kỳ.
Khi con được khoảng 1 tháng tuổi, chính quyền nơi cư trú thường gửi về nhà bộ phiếu tiêm (予診票) cho các mũi định kỳ. Bố mẹ mang phiếu này cùng sổ mẹ con (母子手帳) đến phòng khám để tiêm miễn phí.
.jpg&w=3840&q=100)
Hiện có 10 loại vắc-xin định kỳ cho trẻ em, tất cả đều miễn phí nếu tiêm trong độ tuổi đối tượng. Bảng dưới đây xếp theo thứ tự thời điểm bắt đầu tiêm.
Vắc-xin | Tên tiếng Nhật | Đối tượng | Số lần |
|---|---|---|---|
Rota (dạng uống) | ロタウイルス | Từ 6 tuần tuổi đến 24 tuần (loại 2 liều) hoặc 32 tuần (loại 3 liều) | 2 hoặc 3 |
Viêm gan B | B型肝炎 | Dưới 1 tuổi, chuẩn là từ 2 đến dưới 9 tháng | 3 |
Phế cầu | 小児用肺炎球菌 | Từ 2 tháng đến dưới 5 tuổi | Tối đa 4 |
5 trong 1 (bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, Hib) | 五種混合 | Từ 2 tháng đến dưới 7 tuổi rưỡi | 4 |
BCG (lao) | BCG | Dưới 1 tuổi, chuẩn là 5 đến dưới 8 tháng | 1 |
Sởi – rubella | 麻しん風しん (MR) | Kỳ 1: 1 tuổi; Kỳ 2: năm trước khi vào lớp 1 | 2 |
Thủy đậu | 水痘 | Từ 1 đến dưới 3 tuổi | 2 |
Viêm não Nhật Bản | 日本脳炎 | Kỳ 1 chuẩn từ 3 tuổi; Kỳ 2 từ 9 đến dưới 13 tuổi | 4 |
Bạch hầu – uốn ván | 二種混合 | Từ 11 đến dưới 13 tuổi | 1 |
HPV (phòng ung thư cổ tử cung) | 子宮頸がん予防 | Bé gái từ lớp 6 đến lớp 10 | 2 hoặc 3 |
Nguồn: Thành phố Nishinomiya – 子どもの定期予防接種, cập nhật 8/4/2026. Lịch cụ thể có thể khác nhau đôi chút giữa các địa phương.
Phế cầu: nếu mũi thứ 2 tiêm sau 1 tuổi thì bỏ mũi thứ 3, nên số mũi thực tế có thể ít hơn 4. HPV: nếu tiêm mũi đầu trước 15 tuổi thì thường chỉ cần 2 mũi.
Vắc-xin RSV cho mẹ bầu được miễn phí. Từ tháng 4/2026, Bộ Y tế Nhật bắt đầu tiêm định kỳ vắc-xin RSV theo hình thức "miễn dịch mẹ – con" (Jiji). Mẹ bầu tiêm một mũi trong khoảng từ tuần thai 28 tuần 0 ngày đến 36 tuần 6 ngày, dùng vắc-xin Abrysvo (アブリスボ) (Hội Nhi khoa Nhật Bản).
Kháng thể của mẹ truyền qua nhau thai sang em bé, giúp bé được bảo vệ ngay trong những tháng đầu đời, giai đoạn dễ bị RSV nặng nhất (Hội Nhi khoa Nhật Bản). Trước đây mũi này là tiêm tự nguyện, chi phí về nguyên tắc tự trả; nay được hỗ trợ bằng ngân sách công (Nikkei). Mẹ bầu nên hỏi bác sĩ sản khoa hoặc 保健センター về phiếu tiêm.
HPV chỉ còn dùng vắc-xin 9 giá. Từ 1/4/2026, tiêm định kỳ HPV chỉ dùng vắc-xin 9 giá (シルガード9); hai loại 2 giá và 4 giá chỉ được dùng đến 31/3/2026 (Quận Itabashi). Chương trình tiêm bù cho nữ giới sinh từ 2/4/1997 đến 1/4/2009 cũng đã kết thúc vào 31/3/2026 (Quận Itabashi).
.jpg&w=3840&q=100)
Hai mũi tự nguyện phổ biến nhất với trẻ nhỏ là quai bị (おたふくかぜ) và cúm mùa (インフルエンザ). Giá mỗi mũi do từng phòng khám tự quy định, nên bố mẹ nên gọi hỏi trước khi đặt lịch.
Quai bị. Quai bị thường bị xem là bệnh nhẹ nhưng có thể gây biến chứng như viêm màng não, viêm não và điếc (Quận Itabashi). Hội Nhi khoa Nhật Bản khuyến nghị tiêm 2 mũi: mũi 1 lúc 1 tuổi, mũi 2 trong năm trước khi vào tiểu học (Thị trấn Biratori).
Về tương lai, Bộ Y tế đang xem xét đưa vắc-xin quai bị vào tiêm định kỳ từ năm tài chính 2027, với độ tuổi tiêm giống vắc-xin sởi – rubella (Nikkei Medical). Đây vẫn là nội dung đang thảo luận, chưa phải quyết định chính thức.
Cúm mùa. Với vắc-xin tiêm, trẻ từ 6 tháng đến dưới 13 tuổi tiêm 2 lần, từ 13 tuổi trở lên tiêm 1 lần. Ngoài ra còn có vắc-xin xịt mũi (フルミスト) cho trẻ từ 2 tuổi, xịt 1 lần (Quận Minato).
Nhiều địa phương hỗ trợ một phần phí tiêm. Mức hỗ trợ khác nhau tùy nơi, ví dụ:
Địa phương | Vắc-xin | Mức hỗ trợ |
|---|---|---|
Cúm (tiêm) | 4.500 yên/lần | |
Cúm (xịt mũi) | 9.000 yên | |
Quai bị | 4.000 yên/lần | |
Quai bị | 3.000 yên/lần, tối đa 2 lần |
Phần chênh lệch giữa giá phòng khám và mức hỗ trợ, gia đình tự trả. Để biết nơi mình ở có hỗ trợ không, hãy xem trang web của thành phố hoặc hỏi trực tiếp 保健センター.
Tiêm đúng độ tuổi quy định. Mũi định kỳ chỉ miễn phí trong độ tuổi đối tượng; tiêm ngoài độ tuổi này sẽ phải trả phí (Thành phố Shizuoka). Nếu con ốm và phải hoãn, hãy tiêm bù ngay khi khỏe, miễn còn trong độ tuổi đối tượng.
Chuyển nhà thì phải làm lại thủ tục. Phiếu tiêm do nơi đăng ký cư trú cấp. Nếu chuyển 住民票 sang thành phố khác trước ngày tiêm, bố mẹ không thể dùng phiếu cũ để tiêm miễn phí nữa (Thành phố Soja). Hãy liên hệ chính quyền nơi ở mới để được cấp phiếu.
Tiêm ở địa phương khác cần đăng ký trước. Khi về quê ngoại hoặc tiêm ngoài nơi cư trú, nhiều thành phố yêu cầu làm thủ tục trước (Thành phố Nishinomiya). Hãy hỏi thành phố nơi cư trú trước khi đi.
Giữ kỹ sổ mẹ con (母子手帳). Mọi mũi tiêm đều được ghi vào sổ này. Mỗi lần đi tiêm, nhớ mang theo sổ cùng phiếu tiêm để bác sĩ biết con đã tiêm những mũi nào.
Phiếu tiêm (予診票) có nhiều câu hỏi về sức khỏe của con, và bác sĩ thường giải thích về phản ứng sau tiêm bằng tiếng Nhật. Nếu chưa tự tin, bố mẹ có thể dùng app HICO để tìm phòng khám nhi gần nhà, dùng thông dịch AI ngay trong buổi khám, hoặc đặt phiên dịch viên đi cùng.
Phí phiên dịch viên trực tiếp được công bố trong app. Tải HICO để việc tiêm chủng cho con nhẹ nhàng và yên tâm hơn.
Bài viết mang tính tham khảo. Lịch tiêm cụ thể của bé, bố mẹ vui lòng xác nhận với bác sĩ và chính quyền địa phương nơi cư trú.